Sporcularda Kullanımı Yasak Olan Doping Etkili Maddeler

Özet

Dünya üzerinde, ilk çağlardan bu zamana pek çok farklı spor dalı oluşturulduğu, her geçen gün geliştirildiği ve günümüzde de sür- dürülmeye devam etmekte olduğu bilinmektedir. Spor dallarında, an- trenman performansının yanında uygulanan beslenme şekli ve kullanılan takviyeler de oldukça önem teşkil etmektedirler. Özellikle yarışlarda oluşan rekabet durumunun, sporcuları performans artırıcı arayışına itmekte olduğu dikkat çekmektedir. Bu durum sporcuları çe- şitli ilaç ve yöntemler kullanmaya sürüklemiş, bunun sonucu olarak da etik olmayan durumlar ve hayati riske kadar gidebilecek yan etkiler gözlenmesine sebep olmuştur. Bu hem etik olmayan hem de sağlık açı- sından istenmeyen sonuçlara yol açan davranışlar, spor müsabakala- rında yasal düzenlemelerle önlenmeye çalışılmaktadır. Her geçen gün yenileri sentezlenen, üretimleri dünyanın her yerinde legal ve illegal yollarla devam eden bu maddelerin piyasalardaki varlığı, müsabaka- larda önem taşıyan yasal düzenlemelerin sürekli güncellenmesini ge- rektirmektedir. Dünya Anti-Doping Ajansı [World Anti-Doping Agency (WADA)] gibi önde gelen oluşumlar, detaylı testlerle yasal ol- mayan durumların oluşmaması için sıkı kontroller yapmaktadır. Bu der- lemede, yasal düzenlemelere göre hangi tür ilaçların, sporcu kullanımlarında yasak ve kısıtlı olduğu; hangi tür yöntemlerin uygu- lanmaması gerektiği ile bu kullanımların gerçekleşmesi hâlinde per- formans üzerindeki etkinin nasıl olacağı ve ne şekilde artış göstereceği; ayrıca istenmeyen yan etkilerin ne şekilde oluşabileceği hakkında de- taylı bilgi verilmesi amaçlanmıştır. Bu doğrultuda konu üzerine yapıl- mış araştırmaların sunulması hedeflenmiştir.

Abstract

It is known that from the first era of man kind to until now, people found many different sport branches, it has developed every passing day and still continues to to develop in our days. Aside from the performance training, the type of diet and the supplements consumed are also very important. Especially due to intense competi- tions, the athletes are forced to search other performance increasing methods aside from trainings. This situation led athletes to use variety of drugs and methods which resulted in many unethical situations and life threatening side effects have been observed. This type of unethical cases and the behaviors causing unwanted health risks are tried to pre- vent by legal regulations in sport tournaments. New forms of these sub- stances are synthesized every passing day and they are continuously produced around the globe both legally and illegally. Their existence in the market causes legal regulations for sport tournaments to be updated all the time. Leading institutions like World Anti-Doping Agent (WADA) apply strict controls with detailed tests to prevent this type of illegal situations. The aim of this article is to give detailed information about what kind of drugs are prohibited for the consumption of atlethes and which type of drugs have limited usage. In addition which type of methods should not be applied according to legal regulations and in case of utilization of these substances, what kind of an effect would they have on performance and how would they increase it. It is aimed to present what type of undesirable side effects would they cause and related to have been done on this topic.