Dergiler / Kastamonu Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi / 2017 / Cilt: 17 - Sayı: 1
Artvin Hatila Vadisi Milli Parkı’nda Ips typographus (L.) (Coleoptera: Curculionidae)’a Duyarlı Meşcerelerin Frekans Oranı Yöntemi ile Araştırılması
- Sayfa
- 165–175
- DOI
- —
Özet
Artvin ladin ormanlarında ilk defa 1984 yılında tespit edilen Ips typographus, ladin ormanlarının en yıkıcı kabukböceklerinden biridir. Yayılış gösterdiği Avrupa ve Türkiye’deki ladin ormanlarında milyonlarca ağacın kurumasına neden olmuştur. Günümüzde, sınırlı bir alan dışında, Artvin doğu ladini ormanlarında endemik populasyona sahiptir. Bu çalışmada, Hatila Vadisi Milli Parkı içinde ve böceğin daha önce salgın yapmış olduğu toplam 835,5 ha’lık alanda çalışılmıştır. Toplam 105 feromon tuzağı kullanılarak, böceğin 2014 yılındaki populasyonu izlenmiştir. Feromon preparatları Nisan ayının sonunda tuzaklara asılmıştır ve tuzaklar 15 gün aralıklarla Eylül ayının sonuna kadar kontrol edilmiştir. Feromon tuzakları, saf ladin meşcerelerine veya ladinin baskın tür olduğu karışık meşcerelere, 1265 – 2100 m arasında, farklı bakılara ve orman yollarına olan mesafelerine göre farklı uzaklıklara asılmıştır. Çalışma alanının I. typographus duyarlılık haritasını üretmek için yükseklik, eğim, bakı, yola yakınlık, meşcere tipi ve I. typographus yoğunluk parametreleri kullanılmıştır. Sonuç olarak, çalışılan alan ölçeğinde, güney bakıda, 1800-2000 m arasındaki yükseltide bulunan, 30o-45o eğim grubunda yer alan, meşcere kenarına ilk 150 m mesafede olan saf ladin meşcelerinin I. typographus salgınlarına en duyarlı alanları oluşturduğu tespit edilmiş ve duyarlılık haritası oluşturulmuştur.
Abstract
Ips typographus that was first discovered in 1984 in Artvin spruce forests is one of the most destructive bark beetles of spruce forests. The beetle in its distribution in Europe and Turkey has killed millions of trees. Today, it has an endemic population in Artvin spruce forest except for a limited area. In this study, 835.5 ha forest area have been examined where the beetle had an outbreak formerly in Hatila Valley National Park. Population of the beetle was monitored during the flight period in 2014 by 105 pheromone traps. Traps were baited with pheromone dispensers at the end of April and checked every 15 days until the end of September. Pheromone traps were installed in pure spruce stands or spruce dominated mixed stands between the altitudes 1265-2100 m a.s.l., in different aspects and different distances to forest roads. Altitude, slope, aspect, distance to forest roads, stand type and beetle density parameters were used to produce susceptibility map of the surveyed area. As a result, in this study scale, it’s found that pure spruce stands that are in south aspect, between 1800-2000 m, 30o-45o slope and that are in the first 150 m to stand edge are the most susceptible areas, and a susceptibility map is produced.