Günümüzde İcrâ Edilen Ezânların Ses ve Makam Açısından Değerlendirilmesi

An Evaluation of the Recitations of Adhan Today in Terms of the Sound and the Mode (Maqam)

Özet

Din görevlileri tarafından İslâm âleminde her gün beş vakit okunan ve dinî mûsikînin câmi mûsikîsi formlarından olan ezân, insanları İslâm dinine davet hususunda önemli bir etkiye sahiptir. Nitekim, Hz. Peygamber’in ezânı, ezân rüyasını gördüğü nakledilen sahâbî Abdullah b. Zeyd b. Sa‘lebe’ye değil de sesi güzel olan Bilal-i Habeşî’ye okutması ezânın güzel okunması gerektiği ile ilgili bilinen ilk örnektir. Dolayısıyla kutsal davette önemli bir yere sahip olan ezân icrâsı hakkında din görevlilerinin ciddî bir mûsikî eğitimi alması elzemdir. Aksi takdirde her gün beş vakit nâhoş bir edâ ve mûsikî ile ezân icrâsının gerçekleşmesi kuvvetle muhtemeldir. Bu minvâlde son zamanlarda mûsikî eğitimleri de oldukça yaygınlaşmaya başlamıştır. Ancak, eğitim alındıktan sonra ezânda aşırı nağmeler, gereğinden fazla makam geçkileri yapmak, ezân okuyanların seslerinin son raddelerinde okuma yapması gibi hususlar, ezânın sadeliğini, ağırlığını ve manasını gölgede bırakmaktadır. Bu bağlamda, günümüzde icrâ edilen ezânlar, ses ve makam açısından genel olarak değerlendirilecektir.

Abstract

Recited five times a day by the religious official called muazzin in the Muslim world, adhan (call to prayer), which is one of the forms of religious music and mosque music, has a significant effect on calling people to Islam. Indeed, the fact that Prophet Muhammad requested the recitation of adhan from Bilal al-Habashi with a beautiful voice, not Abdullah b. Zaid b. Sa’laba, who was reported to have the dream of adhan, proves that it should be recited by those with pleasant voice. Therefore, it is essential for muazzins to receive a serious musical training about the recitation of adhan, a vital part of the holy call of Islam. In this context, the recitations of adhan at the present time will be in general evaluated in terms of terms of the sound and the mode (maqam).