Dergiler / İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi / 2017 / Cilt: 6 - Sayı: 2
Evrâk-ı Sahîha İdaresi: Osmanlı İmparatorluğu’nda Resmi Evrakların Tekelleşmesi
- Sayfa
- 873–896
- DOI
- —
Özet
Bu makalenin konusu Osmanlı İmparatorluğu'nda 1845 yılında ihdas edilmiş olan damgalı kâğıt yani evrâk-ı sahîha uygulamasıdır. Makale, Osmanlı İmparatorluğu'nda evrâk-ı sahîha uygulamasının tedavüldeki resmi evrakların tekelleşmesi olduğunu savunmaktadır. Bu noktada mali ihtiyacın nasıl kurum ihdasına yol açtığı betimlenecektir. Makale kurumun nasıl tekel karakteri kazandığını ve düşük gelirler nedeniyle 1882 yılında lağvedildiğini açıklamaya çabalayacaktır. Tanzimat dönemi bütçe açıkları Osmanlı mali bürokrasisini yeni gelir kaynakları bulmaya sevk etmiştir. Mali bürokrasi bütçe açıklarını kapatmak için tedavüldeki resmi evrakların yayım, satım ve hatta basımını tek elde toplamış, damgalı kâğıt kullanımını tebaa için zorunlu kılmıştır. İlk evrâk-ı sahîha nizamnâmesinin ilan edildiği 1861 yılından önceki kurumsallaşma sürecinde damgalı kâğıt gelirleri beklenilen seviyenin altında kalmıştır. Düşük seviyedeki gelirleri yükseltmek için 1861 Evrâk-ı Sahîha Nizamnâmesi ilan edilmiştir. Fakat nizamnâmeden sonra da nakliye vasıtalarının yokluğu dolayısıyla taşrada evrak arzı talebi karşılayamamıştır. Sonuçta, bu makale evrâk-ı sahîha tekelinin tedavüldeki adi kâğıdın yerine damgalı kâğıt ikame etmede başarısız olduğunu ortaya koyacaktır
Abstract
The subject of this article is to analyze the institutionalization of the stamped papers, namely evrâk-ı sahîha, in the Ottoman Empire in 1845. The article argues that the implementation of stamped papers was the monopolization of the formal documents in the Ottoman Empire. It seeks to scrutinize why and how evrâk-ı sahîhawas institutionalized. The article will attempt to explain how this institution became a monopoly and how it was abolished in 1882. To meet the budgetary deficits this bureaucracy made the public compulsory to use the stamped papers by monopolizing the publishing, selling, and even printing of the formal documents in common use. The incomes of the stamped papers in the institutionalizing process before the first regulation of the evrâk-ı sahîha proclaimed in 1861 remained under the expected rates.This article will enlighten failure of the Monopoly of Evrâk-ı Sahîha in substituting stamped papers instead of common papers in common use