Hadis Öğretiminde Yeni Yöntem Arayışları

Özet

Hadis öğrenimi ve öğretimi Hz. Peygamber’in hayatında başlamış ve zamanımıza kadar devam etmiştir. Zaman içerisinde hadis öğretilen mekânlar değişiklik göstermekle beraber, hadis öğretim usulünde çok büyük değişiklikler olmamıştır. Özellikle hadislerin tespit edilip kitaplarda yer almasından sonra muhteva üzerinde yoğunlaşılmış ve Hz. Peygamber’in mesajını çağın insanına doğru metotlarla ulaştırma ihtiyacı ortaya çıkmıştır. Hadis öğretimi yapılırken nelere dikkat edilmesi gerektiği, hadisi sahih kabul etmek için belirlenen kriterler, geçmişte ve günümüzde hadis alanında yapılan çalışmalar, Hadis dersi kitaplarının içerikleri vb. konular akademisyenlerin çalışmaya devam ettiği konulardan bazılarıdır. Bu makalede hadis öğretmek ve Hz. Peygamber’i tanıtmak için geçmişte kullanılan belli başlı usuller ortaya konulacak ve Hz. Peygamber’in kullandığı üslup ve öğretim metotlarından hareketle, günümüz öğrencilerine hadis eğitimi verilirken veya halka hadis aktarımı yapılırken hangi metotların kullanılması gerektiği incelenmeye çalışılacaktır. Hikâyeleştirme, temsili anlatım, drama, atasözü, çizgi ve karikatürden faydalanma ve açık uçlu öğrenme metotlarının hadis ilmine katkıları araştırılacak ve bu alanda yapılan bazı çalışmalara örnekler verilecektir.

Abstract

The hadith education that started in the Prophet’s (pbuh) era still continues. Although places for education have changed, there has been no major difference in methods. Especially, after hadiths were determined and compiled, researches focused on their contents. Thus, the need for conveying the message of the Prophet (pbuh) to the people with right methods emerged. The rules of the hadith education, the criteria for accepting the hadith, the works regarding hadith, and the contents of the Hadith course books are some of the subjects dealt with by academics. In this article, principal methods used in the past for introducing the Prophet (pbuh) by teaching hadiths will be presented. In addition to that, with reference to the educational methods of the Prophet (pbuh), methods to be used in the process of teaching or narrating hadiths will be analyzed. Contributions of the use of fictionalization, representation, drama, proverb, cartoon and caricature, and open-ended learning methods to the hadith science will be examined and examples of some works done in this regard will be given.