Psikolojik Sözleşme İhlalleri ile Örgütsel Güven ve Örgütsel Bağlılık İlişkisi: Kamu ve Özel Sektör Karşılaştırması

The Relationship Between Psychological Contract Breach, Organizational Trust and Organizational Commitment: A Comparison of Public and Private Sectors

Özet

Psikolojik sözleşmeler işgören ile örgütü arasında karşılıklılık temeline dayanan, dinamik, zaman içinde koşullara göre değişen ve yazılı olmayan birtakım beklentileri ifade eden bir kavramdır. Sözleşmenin bir ayağını işverenin işgörenden olan nitelikli iş yapma, iş kurallarına uyma, dürüstlük ve bağlılık gibi beklentiler oluştururken diğer ayağını ise işgörenin işverenden kendisine adil davranması, iş güvencesi, kendini geliştirme olanaklarının sağlanması gibi beklentiler oluşturmaktadır. Psikolojik sözleşmede taraflarından birbirlerinden olan beklentilerinin karşılanmadığını algılamaları durumunda ise psikolojik sözleşme ihlali olarak adlandırılan durum meydana gelmektedir. Psikolojik sözleşme ihlalleri ise sonuçları itibariyle örgütlerde hem işgören hem de işveren açısından pek çok olumsuzluklara yol açabilmektedir. Bu çalışmada, psikolojik sözleşme ihlallerinin işgörenlerin örgütlerine olan güven ve bağlılıkları üzerindeki etkileri araştırılmıştır. Bu amaçla Ankara ilinde görev yapmakta olan kamu ve özel sektör çalışanlarından basit tesadüfi örneklem yöntemiyle gerekli veriler toplanmıştır. Araştırmanın sonucunda psikolojik sözleşme ihlali algısı ile hem örgütsel güven hem de örgütsel bağlılık arasında anlamlı bir ilişkinin var olduğu ve bu ilişkinin bazı demografik değişkenler açısından anlamlı ölçüde farklılaştığı tespit edilmiştir. Çalışmada ayrıca psikolojik sözleşme ihlal algısının örgütsel güven ve örgütsel bağlılık üzerindeki etkisinin kamu ve özel sektöre göre farklılaşıp farklılaşmadığına yönelik olarak bir analize de yer verilmiştir.

Abstract

Psychological contract is a concept that is referred to describe dynamic, evolving according to the changes over the time and unwritten expectations that are based on reciprocity between the employee and his/her organization. One side of this contract is comprised of the employer such as working hard doing quality work, honesty, obeying working rules within the organization, loyalty, etc. And the other side of this contract is comprised of the psychological expectations of the employee from its employer organization such as equal treatment, job security, opportunities for self-development, etc. When either party fails to meet the terms of the contract the situation called “psychological contract breach” arises. Psychological contract breaches on the other hand, may bring about many unwanted results within the organization both employers and employees. This study aims at finding the effect of the psychological contract breaches on the organizational trust and organizational commitment. For this purpose, data were collected using simple random sampling method from the employees working at various public and private sector organizations in the city of Ankara. The results of the study have proven that there are a statistically significant and strong relationships between psychological contract breach perception and both organizational trust and organizational commitment and that these relationships differ significantly in terms of some demographic variables. The study also comprises an analysis with regard to the effects of working sectors (public or private) on the relationships between psychological contract breach perception and both organization trust and organizational commitment.