İşinbilim yazininda türkçeleşme sorunu: Türk radyoloji mecmuasi’nin ilk sayisindan (1955) tanisal ve girişimsel radyoloji dergisi’nin son sayisina (2004)

The impact of Turkish language reform on Turkish radiology literature: An analysis of a 49-year period

Özet

Türk Dil Devrimi Türkiye Cumhuriyeti’nin Kurucusu Mustafa Kemal Atatürk tarafından 1928 yılında başlatılmıştır. Bu çalışmanın amacı dil devriminin Türk ışınbilim yazını üzerindeki etkilerini incelemektir. Bunu gerçekleştirmek amacıyla Türk Radyoloji Derneği’nin görevsel yayını olan ve Türkçe yayınlanan bir Işınbilim dergisinin ilk ve son sayılarında sözcük sayımı yaptık. Her iki dergi arasında bulunan 49 yıllık dönem içinde Türkçe kökenli kelimelerin oranı yalnızca % 11.5 artmıştır. Hami-Sami dilleri (Arapça) ailesine ait kelimelerin sayısı belirgin şekilde azalırken, Hint-Avrupa dilleri ailesine ait sözcükleri kullanma eğilimi artmıştır. Yukarıda belirtilen bilgiler ışığında, ışınbilim yazınında Türk Dil Devriminin hedefine ulaştığı söylenemez. Yazıda Türk Radyoloji Derneği’nin ileriye dönük politikalarıyla ilgili önerilerde bulunulmuştur.

Abstract

Turkish language reform was iniated in 1928, by the founder of Turkish Republic, Kemal Ataturk. This study was conducted to analyze the impact of the language reform on the Turkish radiology literature. To accomplish this, we counted the words, as regard of their ethymological origins, in the first and the last issue of the journal of Turkish Society of Radiology. Over a 49-year period, the percentage of the words of Turkish origin have increased only 11.5 %. The words belonging to Central Semitic language family (mainly Arabic) have decreased drammaticaly, whereas the tendency to use the words in Indo-European language family has increased. On the grounds of the above-mentioned results, it is hard to say that we have achieved the aims of the Turkish language reform in the Turkish Radiology literature. Further suggestions, especially with regard to the future policies of Turkish Society of Radiology, are discussed.