İzmir İli Lise Çağı Çocuklarında Yeme Farkındalığının Değerlendirilmesi

Özet

Amaç: Yeme tutum ve davranışları bir çok faktörün etkileşimi altındadır. Bunlar içerisinde genetik nedenlerin önemli olduğu düşünülse de çevresel ve hormonal faktörlerde önemli yer tutmaktadır. Ayrıca kişilerin anlık duygusal durumları, anıları, deneyimleri, sosyal, kültürel ve demografik özellikleri de bu etkileşim içerisindedir. Yeme davranışının psikolojik değerlendirilmesi yapılırsa günlük hayatta yaşadığımız bir çok duygusal farklılık ile ilişki olduğu görülebilir. Bu araştırma adolesanlarda yeme farkındalığının belirlenmesi amacı ile planlanmıştır. Yöntem: Çalışmamız Tepecik Eğitim ve Araştırma Hastanesi Çocuk Sağlığı Kliniğinde planlanmış ve hastane yerel etik kurulu ile İzmir İl Milli Eğitim Müdürlüğü etik kurulundan onay alındıktan sonra yapılmıştır. Araştırma Mart 2019-Haziran 2019 tarihleri arasında İzmir ili lise çocuklarına Yeme Farkındalığı Ölçeği-30 (YFÖ-30) uygulanarak yapılmıştır. Bu çalışma kapsamında; 14-18 yaş aralığında yer alan ve İzmir ilinde lise eğitimine devam eden öğrenciler çalışma popülasyonunu oluşturmuştur. Belirlenen örneklem, tabakalı basit rasgele örnekleme yöntemi ile olmuştur. Bu yöntem baz alınarak ve 0,2 hata marjini, 0,80 güç değeri, %95 güven düzeyi ile hesaplanan örneklem büyüklüğü 2401 olarak belirlenmiştir. Veri toplama yöntemi olarak Köse ve arkadaşları tarafından Türkçe diline kazandırılmış 30 sorudan oluşan Yeme Farkındalığı Ölçeği (YFÖ-30) öğrencilere uygulanmıştır. Bulgular: Çalışmaya toplamda 2137 lise çağı öğrenciye dahil edilmiştir. Çalışmaya dahil edilen öğrencilerin %42,7’si 9. sınıf, %30,4’ü 10. sınıf, %15’i 11. sınıf, %3,9’u 12. sınıf öğrencisidir. Çalışma grubunun %56,7’sini kız öğrenciler oluşturmuştur. En fazla ortalama puan ise 15,99±2,70 ile bilinçli beslenme alt grubunda olmuştur. Alt boyut puanları normal dağılıma uymadığı için nonparametrik test kullanılarak alt gruplarla cinsiyet ilişkisi değerlendirilmiştir. Sonuç: Sonuç olarak erişkin bireyler üzerinde yeme farkındalığı ve bunu etkileyen etkenler üzerinde yapılmış pek çok çalışma olmakla birlikte, özellikle erişkin çağa geçmek üzere olan adolesanlar üzerinde yapılmış çalışma sayısı azdır. Bu çalışmanın bu açıdan literatüre katkı sağlayacağı düşünülmektedir.

Abstract

Objective: Eating attitudes and behaviors are under the interaction of many factors. Although genetic causes are thought to be important among these, they have an important place in environmental and hormonal factors. In addition, instant emotional states, memories, experiences, social, cultural and demographic characteristics of individuals are also in this interaction. If psychological evaluation of eating behavior is made, it can be seen that there is a relationship with many emotional differences we experience in daily life. This research is planned to determine the awareness of eating in adolescents. Method: Our study was planned in Tepecik Training and Research Hospital Child Health Clinic and was done after the approval of the local ethics committee of the hospital and the ethics committee of İzmir Provincial Directorate of National Education. The research was carried out between March 2019 and June 2019 by applying Eating Awareness Scale-30 (EAS-30) to high school children in Izmir. This scope of work; Students who are between the ages of 14-18 and who continue their high school education in İzmir province formed the study population. The determined sample was made by stratified simple random sampling method. Based on this method, the sample size calculated as 0.2 error margin, 0.80 power value, 95% confidence level was determined as 2401. As a data collection method, the Eating Awareness Scale (EAS-30) consisting of 30 questions put into Turkish by Köse et al. Was applied to students. Results: A total of 2137 high school age students were included in the study. 42.7% of the students included in the study are 9th grade, 30.4% are 10th grade, 15% are 11th grade, 3.9% are 12th grade students. Female students constituted 56.7% of the study group. The highest average score was 15.99±2.70 in the conscious nutrition subgroup. Since the sub-dimension scores did not conform to the normal distribution, the gender relationship with the subgroups was evaluated using the nonparametric test. Conclusion: As a result, although there are many studies on eating awareness on adults and the factors affecting this, there are few studies especially on adolescents about to go into adulthood. It is thought that this study will contribute to the literature in this respect.