II. ABDÜLHAMİD DÖNEMİNDE PANİSLAMİST SİYASETİN MİMARİDE OKSİDENTALİST TEMSİLİYETE DÖNÜŞMESİ ÜZERİNE BİR DENEME

Özet

Devletlerin siyasi yönelimleri, kamusal yapıların mimari üsluplarındaki tercihleri de belirler. Bu açıdan Osmanlı İmparatorluğu’na 19. yüzyılın sonlarında, Avrupa ülkelerinin ürettiği mimari üsluplarla birlikte giren “oryantalist” üslup uygulamaları dikkat çekicidir. Siyasi yönelimler gereği doğuda İslamiyeti kabul etmiş toplumların ürettiği mimari öğelerin temsiliyeti, batıdakinden farklılaşarak Osmanlı devlet yapılarının cephesinde yer edinmiş olmalıdır. Bu bağlamda doğulu mimari öğelerin Osmanlı mimarisindeki varlığının batıdakinden farklı sebeplere dayandığı düşünülebilir. Bu makalede, mimarlık literatüründe “oryantalist” üslup olarak anılan akımın, devletin “Osmanlılık” ve “Panislamist” siyasetinin “oksidentalist” bir temsiliyeti olarak kullanılmasına ilişkin bazı veriler değerlendirilmiştir.