Dergiler / Sakarya Tıp Dergisi / 2018 / Cilt: 8 - Sayı: 2

Birinci Basamak Sağlık Hizmetlerinde Çalışan Sağlık Personelinin Sağlık Okuryazarlığı Düzeyinin ve Etkileyen Faktörlerin Belirlenmesi

Determining The Level of Health Literacy and Affecting Factors of Health Professionals Working in Primary Health Care Services

Sayfa
214–228
DOI
—

Özet

Amaç: Sağlık okuryazarlığı; sağlık hizmetlerine toplum katılımının sağlanmasında önemlidir. Sağlık hizmetine, hastalıklardan korunmaya ve sağlığı geliştirmeye ilişkin bilgilere erişim, bu bilgileri anlama, değerlendirme ve uygulama yeteneği olan sağlık okuryazarlığının düzeyinin tespiti toplumda olduğu kadar, toplum için örnek teşkil eden sağlık çalışanlarında da önemlidir. Araştırma; birinci basamak sağlık hizmetlerinde çalışan sağlık personelinin sağlık okuryazarlığı düzeyini ve etkileyen faktörleri belirlemeyi amaçlayan tanımlayıcı bir çalışmadır.Gereç ve Yöntemler: Çalışma grubunu 2017 yılında yapılan birinci basamak sağlık hizmetleri temel eğitimlerine katılan sağlık personelleri oluşturdu. 1199 katılımcının yanıtları değerlendirmeye alındığı araştırmada veri toplama amacıyla kullanılan 68 soruluk form 2 bölümden oluşmaktaydı. Anketin ilk bölümünde; 12 soruluk sosyodemografik bilgilerin sorgulandığı form, ikinci bölümünde; Türkiye Sağlık Okuryazarlığı Araştırması için Türkçeye çevrilerek geçerlik güvenilirlik çalışması yapılmış olan Avrupa Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği kullanıldı. Bu bölümde ilk 47 soruluk kısım; dörtlü likert tipi (çok kolay, kolay, zor, çok zor) bir ölçekten oluşurken, devamında 9 soruluk sağlık algısı ile birlikte sağlık çıktıları sorgulandığı sorular bulunmaktaydı.Bulgular: Uzman hekim, pratisyen hekim, diş hekimi, hemşire, ebe ve sağlık memuru mesleklerine sahip olan çalışma grubumuzun çoğunluğu (%66,5) kadınlardan oluşmaktaydı. Grubun yaş ortalaması 34,86±8,28 olarak tespit edildi. Katılımcıların Genel sağlık okuryazarlığı indeksine ait puan ortalaması 37,55±8,11 olarak hesaplanırken, tüm indekslerde erkeklerde, genç yaş gruplarında, hekimlerde, yüksek eğitim düzeyine sahip olanlarda daha yüksek puanlar elde edildi. Sonuç: Topluma sağlıklı yaşam aktiviteleri açısından örnek olması gereken sağlık personellerinin, kendi sağlıklarını geliştirebilmeleri için çalışma şartlarının sağlık davranışlarını olumlu yönde etkileyecek şekilde düzenlenmesi önem arz etmektedir.

Abstract

Objective: Health Literacy is important to ensure that the community is involved in health services. Determination of the level of health literacy which is the ability to access, understand, determinate and apply to information on health care, disease prevention and health promotion is important in health professionals as well as in society. Research; is a descriptive study aiming to determine the health literacy level and the influencing factors of health professionals working in primary health care services.Materials and Methods: The study group consisted of health professionals who participated in the primary health care basic trainings in 2017. The 1199 participant's responses to the questionnaire were composed of 2 sections of 68 questions used for data collection purposes. In the first part of the questionnaire; The question asked about socio-demographic information of 12 questions, in the second part; Turkey Health Literacy Survey, which translated into Turkish validity and reliability study conducted for the European Health Literacy Survey was used. In this section, the first 47 questions section; type of quartet likert type (very easy, easy, difficult, very difficult), while there were questions about health outcomes with 9 questions.Results: The majority (66.5%) of our study group which specialist physician, general practitioner, dentist, nurse, midwife and health officer consisted of women. The average age of the group was 34.86 ± 8.28. The average score of participants' general health literacy index was calculated as 37.55 ± 8.11, İn all indexes higher scores was achieved in men, young age groups, the physicians, with a higher education levels, frequent newspaper readings Conclusion: It is important that the health personnel who should be an example in terms of collective wellness activities should be organized in such a way that the working conditions affect the health behaviors positively so that they can improve their own health.

Anahtar kelimeler: Sağlık okuryazarlığı, birinci basamak, sağlık personeli