Psikanalitik Yaklaşım Açısından Baba-Oğul İlişkisi: Gişe Memuru ve Beş Vakit Filmleri

Father-Son Relationship in Terms of Psychoanalytic Approach: Gişe Memuru and Beş Vakit Films

Özet

İlkel zamandan bu yana toplum sürekli olarak değişime uğramıştır. Toplumun en önemli ögelerinden biri olan aile de bu değişime kayıtsız kalamamıştır. Aile yapısındaki değişimler, şüphesiz aile bireylerini de etkileyerek, onların birbirine karşı tutum ve davranışlarına da yansımaktadır. Bu sebeple çalışmada, baba ve oğul arasındaki ilişkiyi etkileyen faktörler (toplumsal değişim, oedipus kompleksi, aile ve toplumsal yapı) üzerinde durularak, bu ilişkinin Türk sinemasındaki yansıması ele alınmaktadır. Söz konusu çalışmada, oedipus kompleksi kavramının yanı sıra başta Sigmund Freud ve Jacques Lacan olmak üzere çeşitli yazarların bu konudaki görüş ve çalışmalarına yer verilmiştir. Son olarak, 2000 sonrasında çekilip gösterime giren iki örnek film üzerinden baba-oğul ilişkisi, oedipus kompleksi bağlamında çözümlenmiştir. Çalışmada, Nitel araştırma deseni olarak yöntemler içinde araştırma konusu açısından olgubilim deseninin uygun olduğu düşünülmüştür. Araştırma konusuna ve amacına uygun olarak ise, amaçlı örnekleme yöntemlerinden “benzeşik durum örneklemesi” kullanılmıştır. Ayrıca, bahsedilen bu karakterlerin çevresiyle yaşadığı ilişki de oedipus kompleksi açısından incelenecek olan bir diğer konudur.

Abstract

Since primitive society society has constantly changed. The family, which is one of the most important documents of society, has not kept this change indifferent. Changes in family structure undoubtedly also affect family members, reflecting their attitudes towards each other and their behavior. For this reason, the factors affecting the relationship between father and son (social change, oedipus complex, family and social structure) are discussed and the reflection of this relationship in Turkish cinema is discussed. In this study, besides the concept of oedipus complex, various authors such as Sigmund Freud ve Jacques Lacan were included in their views and works. Finally, the father-son relationship over the two sample films that were drawn and shown after 2000 was resolved in the context of the oedipus complex. In the study, it is thought that the pattern of research is appropriate in terms of research as methods of qualitative research design. In accordance with the research purpose and purpose, "sampling of analogous situation" has been used for purposeful sampling methods. In addition, the relationship of these characters with their surroundings is another subject to be examined in terms of the oedipus complex.