Türkiye ve Azerbaycan Türkçesinde Ekoloji Terimlerinin Kullanımı ve Etkileşim İmkânı

Özet

Türkiye ve Azerbaycan Türkçesi çeşitli özellikler açısından çok yakındır. Dolayısıyla iki ayrı coğrafyada kullanılan Türkçe üzerine çeşitli yönlerden çalışmalar yapılmıştır. Söz konusu çalışmalar daha ziyade dilbilimciler tarafından gerçekleştirilmiştir. Bu çalışmada ise Azerbaycan ve Türkiye Türkçesindeki ekoloji terimlerinin kullanımı değerlendirilmiştir. Çalışmada Azerbaycan Türkçesi için Ekoloji Lüğət'i ve Türkiye Türkçesi için Ekolojik Terimleri Sözlüğü kullanılmıştır. Ayrıca bazı ekoloji terimleri için diğer ekoloji kaynaklarına da bakılmıştır. Çalışmada ekoloji terimleri olarak eko ve türevleri konu edilmiştir. Yapılan değerlendirmeye göre; Azerbaycan ve Türkiye Türkçesinin ekoloji terimlerinin kullanımında benzerlikler belirlenmiştir. Her ikisinde de ekoloji terimlerinin önemli bir kısmının yabancı dilden alınmış ve doğrudan okunuşu ile kullanılmıştır. Bununla birlikte birçok terimde ise Türkçeleştirme çabası açıkça görülmektedir. Azerbaycan ve Türkiye Türkçesinin ekoloji terimlerinin Türkçeleştirilmesinde Türkçenin ortak kelimeleri kullanıldığı gibi kökeni Farsça olan ve yaygın kullanılan Türkçeleşmiş sözcüklerde kullanılmıştır. Sonuç olarak, Azerbaycan ve Türkiye Türkçesinin ürettiği Türkçe terimler birlikte değerlendirildiğinde ve bir araya getirildiğinde, Türkçe ekoloji terimlerinin sayısının belirgin şekilde artacağı görülmektedir. Bu tür terim yardımlaşmaları Türkçeyi farklı coğrafyalarda kullananların anlaşmasını da kolaylaştıracaktır.

Abstract

Turkish of Turkey and Azerbaijan are very close in terms of various properties. Therefore, studies have been conducted on Turkish in two different geographies. These studies were mostly carried out by linguists. This study evaluated the use of the term ecology in Azerbaijan and Turkey in Turkish. Ekoloji Lüğət for Azerbaijan Turkish and Ekoloji Terimler Sözcüğü for Turkey Turkish was used in the study. In addition, other ecology sources for some ecology terms have been examined. In the study, ecological terms as eco and its derivatives are discussed. According to the evaluation; Turkish of Azerbaijan and Turkey are determined to contain significant homology to resemble the use of the term ecology of Turkish. Most of the ecology terms were taken from foreign languages and taken directly with the use of terms. In many terms, however, the effort to translate into Turkish is evident. Azerbaijan and Turkey Turkish partners with Turkish words in terms of the ecology of Turkish origin as used in Persian and Turkish in commonly used words have been used. Consequently, when read in conjunction Azerbaijan and Turkey of Turkish terms produced Turkish and when combined is seen to increase significantly the number of Turkish ecological terms. Combining these terms will provide this. Such term aid will also facilitate the agreement of those who use Turkish in different geographies