Dergiler / Iğdır Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi / 2017 / Cilt: 7 - Sayı: 1
Çoruh Havza’sındaki Günlük Maksimum Yağış Serilerinin Trend Analizi
- Sayfa
- 195–205
- DOI
- —
Özet
Bu çalışmada, yıllık, mevsimlik ve aylık üç zaman dilimdeki günlük maksimum yağışların trendleriMann-Kendall (MK), modifye edilmiş Mann-Kendall (mMK), Theil-Sen (TH) ve Mann-Kendall Sıra Korelasyon(MKSK) testleri kullanılarak araştırılmıştır. Bu testler, Çoruh havzasında bulunan 5 adet istasyonun günlükmaksimum yağış verilerine uygulanmıştır. MK ve mMK testleri trendlerin anlamlılığını belirlemede, TH testitrendin büyüklüğünü hesaplamada ve MKSK testi ise ele alınan verilerdeki anlamlı trendlerin başladığı yıllarıtespit etmede kullanılmıştır. MK ve mMK test sonuçlarına göre Ocak, Mart, Temmuz, Ağustos ve Ekim aylarınaait günlük maksimum yağış değerlerinde istatistiksel anlamda bir artış varken Mayıs ve Aralık aylarının günlükmaksimum yağış verilerinde ise istatistiki anlamda önemli azalışlar söz konusudur. Yıllık ve mevsimlik zamanölçeğinde ise ele alınan verilerde istatistiksel anlamlı artış trendleri tespit edilmiştir. Ayrıca, TH testi günlükmaksimum yağışlardaki en büyük negatif (azalış) trendin Aralık ayında, en büyük pozitif (artışın) trendin iseyıllık zaman diliminde meydana geldiğini belirtmektedir. Buna ek olarak, MKSK testide bu tespit edilen anlamlınegatif ve pozitif trendlerin başlangıç yıllarının çoğunlukla 1980’lerin ortalarında ve 1990’ların başları olduğunugöstermektedir
Abstract
In the present study, trends of daily maximum rainfall series in three time scales including annual,seasonal and monthly time series were investigated by using Mann-Kendall (MK), modifed Mann-Kendall (mMK),Theil–Sen (TH) and Sequential Mann-Kendall (SMK) trend tests. These tests are applied to daily maximum rainfalldata of fve stations located Çoruh Basin, Turkey. The MK and mMK tests are employed to quantify signifcanceof the trend, the TH test is used to determine magnitude of the trend and the SMK test is also applied for defningstarting year of the signifcant trend. The results of the MK and mMK tests showed that there are considerablesignifcant increasing trends of daily maximum rainfalls in months including January, March, July, August andOctober. However, signifcant decreasing trends were detected in daily maximum rainfalls of May and December.In annual and seasonal time scale, signifcant increasing trends were detected. The TH test also indicated that thehighest magnitude of the negative trends was occurred in daily maximum rainfalls of December while the highestmagnitude of the positive trends was found in daily maximum rainfalls of annual time scale. Furthermore, the SMKtest revealed that the signifcant positive and negative trends mostly began in the mid-1980s and the early 1990s