Dergiler / Erciyes Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Fen Bilimleri Dergisi / 2010 / Cilt: 26 - Sayı: 4

ŞEHİRLERDE GÖRSEL KİRLİLİK ÖNLENEBİLİR Mİ? Ticari Tanıtım Levhalarının Sayısı ve Rengi Üzerine Deneysel bir Çalışma

Could we prevent visual pollution in cities? An empirical study on the quantity and colors of commercial signs

Sayfa
387–400
DOI
—

Özet

Aşırı sayıdaki ticari tanıtım levhaları görsel kirliliğe neden olmaktadır. Mağaza sahiplerinin akılda daha çok kalabilmek amacıyla, tescillenmiş renkteki logoları veya dikkat çekici renkteki levhaları tercih etmeleri, sokaklardaki bu görsel kirliliği arttırmaktadır. Bu araştırma iki soruya cevap aramaktadır: (1) Bir sokaktaki levha sayısı levhaların hatırlanmasını etkiler mi? ve (2) bir sokakta bulunan markalar tescilli renklerini kullanmadıklarında da aynı düzeyde hatırda kalabilir mi? Levha sayısının ve renginin değiştiği dört sanal mekân yaratılmıştır. Altmış katılımcıya önce rastlantısal olarak atandıkları dört sanal mekândan biri tanıtılmıştır. Daha sonra katılımcıların mekânda bulunan levhaların varlığını ve sırasını hatırlama ve levhaları tanıma düzeyleri resim destekli ve resim desteksiz testler ile ölçülerek, doğru ve yanlış cevap oranları ve başarı durumları not edilmiştir. Levhaların tanınma düzeylerinin sanal mekânlara göre farklılık göstermediği, az levhanın bulunduğu mekânlarda levha hatırlama performansının daha yüksek olduğu, siyah beyaz levhalara göre renkli levhaların hatırlanma düzeyinin bazı testlerde daha yüksek olduğu, diğer bazı testlerde ise farklı olmadığı gözlenmiştir. Eğer kullanıcılar daha az sayıda levhanın bulunduğu sokaklarda daha çok levhayı hatırlayabiliyorsa ve tescillenmiş logo renklerinin levha hatırlama düzeyi üzerinde bir etkisi yoksa, mağaza sahiplerinin tescillenmiş renkteki logoları veya dikkat çekici renkteki levhaları tercih etmelerinin nedenleri sorgulanabilir. Dolayısıyla, sokaklarda görsel kirliliğin önlemesinde ve ticari tanıtım levhalarının düzenlenmesinin ve denetlenmesinin sağlanmasında, kamu kuruluşları ve yetkilileri, mağaza sahiplerinin desteğini alabilirler.

Abstract

The excessive number of commercial signs causes visual pollution on streets. Shop owners’ increased interest in displaying registered and colorful commercial signs adds to this visual pollution. This study aims to answer two questions: (1) Is sign recognition affected by the number of signs on a street?, and (2) Do people recognize signs and brands without the original registered colors, as well as the ones with registered colors? Four virtual environments, which vary in the amount and color of signs, were developed to simulate a commercial strip. Sixty students participated in the study. Participants were tested in one of these virtual environments. First, they were asked to experience the environment for a minute. Then, they were asked to report the signs they remembered and to report how well they remember each brand. Participants answered these questions with and without visual clues. Results showed that (1) how well the brands on the signs were known did not differ between virtual environments, (2) participants showed better recall performance on the streets where there was ‘low’ number of signs than the one where there was ‘high’ number of signs, (3) in some cases the participants showed similar recall performances in virtual environments with colorful signs and in virtual environments with signs of gray tones. If these results can be generalized to various environments and populations, then shop owners may be more willing to help control the quantity and color variation of signs on streets.

Anahtar kelimeler: mekânsal algı, sanal mekân, marka tanıma ve hatırlama, ticari tanıtım levhası