Dergiler / Erciyes Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Fen Bilimleri Dergisi / 2011 / Cilt: 27 - Sayı: 3
Bazı incir Çeşitlerinin gamma ışınlarına duyarlılığı
- Sayfa
- 222–227
- DOI
- —
Özet
Yeni incir (Ficus carica L.) çeşitlerinin geliştirilmesi incir endüstrisi açısından son derece kritik öneme sahiptir. Bu çalışma beş incir çeşidine ait kalemler üzerine 6 farklı gamma radyasyon (60Co) dozunun etkilerini araştırmak amacıyla yapılmıştır. Altı cobalt (60Co) gamma dozu (0.0, 10.0, 16.9, 25.3, 50.7 ve 67.0 gray) ‘Sarılop’, ‘Sarı Zeybek’, ‘Bursa Siyahı’, ‘Beyaz Orak’ ve ‘Siyah Orak’ incir çeşitlerinin kalemlerine uygulanmıştır. M1V1 (mutasyon 1 vejetasyon 1) bitkileri sürgün büyüme hızı ve hayatta kalma oranları bakımından incelenmişlerdir. LD50 değerleri ‘Sarılop’ için 50.7 Gy, ‘Sarı Zeybek’ ve ‘Bursa Siyahı’ için 25.3 Gy, ‘Beyaz Orak ve ‘Siyah Orak’ çeşitleri için 10.0 Gy olarak hesaplanmıştır. Uygulamadan 16 hafta sonra yapılan ölçümlerde çeşitler ve farklı dozlar arasında önemli derecede interaksiyon tespit edilmiştir. ‘Sarılop’, ‘Sarı Zeybek’, ve ‘Bursa Siyahı’ çeşitleri 10.0, 16.9 ve 25.3 Gy dozlarında ‘Beyaz Orak’ ve ‘Siyah Orak’ çeşitlerine göre daha fazla büyüme göstermiştir. Bu çalışma beş farklı incir çeşidinin farklı gamma dozlarına farklı tepkiler verdiğini, bu nedenle de incir ıslah programlarında farklı çeşitler için en uygun dozların belirlenmesi gerektiğini ortaya koymuştur.
Abstract
This research was conducted to assess effects of six dosage levels of gamma irradiation on budsticks of five fig cultivars. Six levels of dosages (0.0, 10.0, 16.9, 25.3, 50.7, and 67.0 Gy) of cobalt (60Co) gamma irradiation were applied to budsticks of ‘Sarılop’, ‘Sarı Zeybek’, ‘Bursa Siyahı’, ‘Beyaz Orak’, and ‘Siyah Orak’ fig cultivars. M1V1 (mutation one vegetation one) plants were evaluated for survival ratio and shoot growth. LD50 values were determined as follows: 50.7 gray (Gy) for ‘Sarılop’, 25.3 Gy for ‘Sarı Zeybek’, and ‘Bursa Siyahı’, 10.0 Gy for ‘Beyaz Orak and ‘Siyah Orak’ cultivars, respectively. Interaction between cultivars and six levels of gamma dosages was observed for shoot growth in 16th week at alpha 0.01 level. ‘Sarılop’, ‘Sarı Zeybek’, and ‘Bursa Siyahı’ had more shoot growth compared to ‘Beyaz Orak’ and ‘Siyah Orak’ at 10.0, 16.9 and 25.3 Gy gamma irradiations. This study shows that varying dosages of gamma irradiation differently affect five fig cultivars; and therefore, suitable irradiation dosages for specific genotypes has to be determined for fig breeding program. Key words :Ficus carica L., lethal dosage, gamma radiation, mutation breeding