Sokağın Mekansal Değişim Sürecinin Belgelenmesi: Alaçam (Samsun) Geleneksel Sokaklarından Örnekler

Documentation of the Spatial Transformation of Street: A Case Study on the Traditional Streets from the City of Alaçam (Samsun)

Özet

Sokaklar, toplumların farklı coğrafi koşullarda ürettikleri çok çeşitli mekansal biçimlenmenin bir göstergesi olarak kentlerin önemli bir parçasıdır. Bazen aynı ve kuşaklar boyu değişmeyen gereksinimlere cevap vermeye çalışırken, bazen çağın gereksinimlerine bağlı olarak sürekli biçimde yenilenirler. Bu bakışla kentsel yaşam içinde sokağa ilişkin çoğu değerlendirme, sokağı tarihi birikimin izlerini taşıyan ve aynı zamanda günümüzün yaşayan mekanları olarak toplumsal, ekonomik ve politik yaşamın önemli alanlarından biri olarak açıklamaktadır. Bu değerlendirme, sokağın analizinde doğal, toplumsal, kültürel ve ekonomik gibi çok çeşitli açılardan araştırmanın gerekliliğini de ortaya çıkarmaktadır. Bu çalışma ile sokağın durağan, yaşamsal ve çevresel ögeleri bağlamında tüm bileşenlerini birarada dönemsel açıdan değerlendirmeyi ve sokağın mekansal değişim sürecinin belgelenmesine yönelik bir analiz gerçekleştirmeyi amaçlayan bir çalışma yapılmıştır. Bu çalışmada, Samsun ili Alaçam ilçesi kentsel sit alanlarındaki sokaklar mekansal değişim sürecini açıklamadaki örneklemi temsil etmektedir.

Abstract

Street, as one of the main indicators of social production of space in various geographic conditions, represents a significant component of urban systems. They sometimes resist certain changes and maintain their basic spatial organization; but generally social changes and contemporary needs necessitate spatial transformation. Through this view, many studies tend to explain streets as the spatial organizations of social, economic and political life which convey the footprints of the history of social production of space. Having regard to these explanations, this study states that every analysis of street needs to consider the natural, geographical, social, cultural and economic variables. This study, on the other hand, is an attempt both to analyze the spatial organization of street both in terms of these variables temporally and to document these temporal changes. Traditional streets of the urban conservation area of the City of Alaçam in Samsun province represent the case area of this study.