Necîp Mahfûz’un Üçlemesinde Eleştirel Gerçeklik

Özet

Mısır edebiyatının güçlü kalemlerinden olan Necîp Mahfûz, realizm akımının tesirinde yazdığı romanlarında Mısır’ın toplumsal sorunlarını irdelemiştir. Bu makalede Necîp Mahfûz’un 1917-1944 yılları arasındaki Mısır toplum hayatına ayna tutan Üçleme adıyla meşhur ‘Beyne’l-Kasrayn (1956), Kasru’ş-Şevk (1957) ve es-Sükkeriye (1957) adlı romanları realizm ilkeleri açısından değerlendirilip romanlardaki siyasî ve sosyal eleştiri hedefleri incelenecektir. Çalışmanın hedefi, Necîp Mahfûz’un romanlarındaki eleştiri unsurlarını saptamak olduğu için, makalede karakter tahlili, zaman, mekân ve anlatıcı gibi roman öğelerine odaklanmadan romanlarına yansıyan eleştiri unsurları, yazıldıkları dönem göz önüne alınarak incelenmiştir. Amaç, realist bir yazar olarak Necîp Mahfûz’un tarihe ne kadar tanıklık ettiğini tespit edip romanlarını yazdığı zaman dilimi içinde Mısır toplum hayatını siyasî ve sosyal zeminde değerlendirmektir. Bu anlamda Necîp Mahfûz’un yaklaşık otuz yıllık bir sürede Mısır toplumundaki değişim ve gelişim sürecini fertler ve toplum bazında ortaya koyduğu görülür.