Hz. Peygamberin Teşrî Nitelikli Olmayan Fiillerinin Bağlayıcılık Açısından Değeri

Özet

Fıkıh usulü terminolojisinde şer‘î delillerin ikincisi olan Sünnet, Hz. Peygamber’den sâdırolan söz, fiil ve takrirleri ifade eden bir hüküm kaynağıdır. Hz. Peygamber’in bizler içingüzel örnek olduğuna dikkatleri çeken, ona uymayı ve itaati emreden ayetler ile birliktekendisine Kur’ân’ı açıklama görevinin verildiğini ifade eden ayetlerden Hz. Peygamber’euymanın gerekliliği anlaşılmaktadır. İslâm hukukçuları belirli şartlar dâhilinde tespiti yapılanve kaynağı risâlet olan sünnetin Müslümanlar için bağlayıcılık arz ettiği hususundaicma etmiştir. Bununla birlikte Hz. Peygamber’in yeme, içme, uyuma, giyinme ve oturupkalkma gibi insan tabiatının bir gereği olarak sergilediği davranışların yanı sıra ticaret,ziraat, ordu tanzimi ve savaşa dair kanaatleri, bir hastalığa ilaç tavsiye etmesi gibi teşrînitelikli olmayan kişisel tecrübeleri de söz konusu olmuştur. İşte bu çalışmada, Kur’ân-ıKerim’de Müslümanlar için en güzel örnek olduğu vurgulanan Hz. Peygamber’in teşrî nitelikliolmayıp insan tabiatının bir gereği olarak ya da kişisel tecrübe ve kanaatleri şeklindekendisinden sâdır olan fiillerin sünnet kapsamında değerlendirilip değerlendirilemeyeceğive bu tür fiillerin bağlayıcılık arz edip etmeyeceği konusu izah edilecektir.

Abstract

In the terminology of Islamic legal theory (usûl al-fıqh), the Sunnah that is the Prophet’swords, acts and approvals, is the second source of legal provisions. The necessity of followingthe Prophet as a role model is deduced from the verses that remark his exemplaryrole for Muslims and command to obey and follow him as well as the verses, which indicatethat he has duty of explaining the Qur’an. Islamic legists agreed (ijma) on that if theSunnah is identified in certain conditions and if its source is prophethood, it is binding allMuslims. However, there are the Prophet’s humanely behaviours, such as eating, drinking,sleeping, dressing and sitting, as well as there are His experiential and non-legislative behaviours,such as trading, farming, military arrangements, opinions on war and advisinga medicine for a disease. The Prophet was pointed out in the Qur’an as a good exemplaryfor all people. This study explains whether or not his non-legislative acts, humanly behavioursand personal experiential opinions is regarded as Sunnah and whether or not suchacts would be binding all Muslims.