BİR HASTANIN GÜNCESİ: KEMİK İLİĞİ NAKLİ YAPILAN HASTALARA PSİKOSOSYAL YAKLAŞIM

Özet

Yüksek doz kemoterapi eşliğinde otolog veya allogenik kemik iliği nakli yapılan hastalarda; bunaltı, keder, ambivalans, çocukluk dönemine gerileme ve bilişsel işlevlerin bozulması tedavi sürecinde sıklıkla karşılaşılan olağan ruhsal durumlardır. İntihar eğilimi ve/veya girişimi, keder duygusundan öte ciddi depresyon, yoğun bunaltı duygusu, patolojik gerileme ve delirium tablosu hızlı tanı ve tedavi gerektiren durumlardır. Tedavi sürecinde kullanılan kemoterapötikler, kortikosteroidler ve narkotikler gibi ilaçların yan etkileri, metabolik ensefalopati ve elektrolit dengesinin bozulması ile birlikte kanser tanısının kişide oluşturduğu duygusal travma, kemik iliği nakli kararı ve nakil sürecinin güçlükleri bu dönemde karşılaşılan zorluklardandır. Hastaların yaşam kalitelerini azaltan birey üzerinde ciddi fiziksel, ekonomik ve ruhsal etkiler yaratan kemik iliği nakli tedavisine psikososyal tedavi boyutunun eklenmesi bir zorunluluktur. Bu yazıda kemik iliği nakil ünitesinde otolog kemik iliği nakli yapılan bir üst düzey bürokratın klinikte yattığı süreçteki duygu ve düşüncelerini yansıtan makalesi ve yayınlardan kısaca aktarılan bilgiler yer almaktadır. A.Y.C'nin nakil döneminde geçirdiği duygusal sürecin aktarıldığı makale, okuyucuya farklı bir bakış açısı getirmektedir.

Abstract

İn recieving a of bone marrovv transplant some psychological reactions are regarded as normal. These reactions are anxiety, grief, regression, ambivalance and neuropsychiatric disregulation of the brain. Besides these vvidely accepted reactions some psychological symptoms vvhich may need intervention can also be observed in these patients. These reactions include; persistent suicidal ideation or frank suicidality, depression that clearly departs from the normal grief reaction, disruptive anxiety, pathological regression vvhich may be attaining frank psychiatric decompansation and organic delirium. When patients have one of these symptoms urgent psychopharmocological and psychotherapeutic interventions are needed. Some problems presented by being an established cancer patient and the side effects of the used drugs (chemothearapeutics, corticosteroids and narcotic analgesics) metabolic encephalopathy and electrolit imbalance. These treatments created a suitable medium for these reactions to occur. İn bone marrovv transplant patients, the psychological symptoms may arise in any phase of the course of the disease (diagnosis, therapy, or recovery). For that reason, psychological treatment modalities should be included in to the whole process of the medical treatment protocol. İn this paper, the psychological state of the person during such therapy is presented through his vvritings. This paper can raise a nevv vievvpoint in the evaluation of such patients