Dergiler / Kriz Dergisi / 2018 / Cilt: 26 - Sayı: 3

Majör Depresyonlu Hastalarda İçselleştirilmiş Damgalanmanın İlişkili Olduğu Faktörler ve İşlevsellik Üzerine Olan Etkisi

Factors Effecting Internalized Stigma in Major Depressive Disorder and Effects of Internalized Stigma on Functioning

Sayfa
1–1
DOI
—

Özet

AMAÇ: Bu araştırmanın amacı, majör depresyon tanısı konulmuş hastalarda içselleştirilmiş damgalanmanın ilişkili olduğu faktörleri bulabilmek ve bu ilişkinin boyutunu ortaya koyabilmektir. Ayrıca hastaların işlevselliği ile içselleştirilmiş damgalanmanın boyutu arasındaki ilişki de çalışmamızda incelenecektir. YÖNTEM: Araştırmanın örneklemi, Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı Erişkin Psikiyatrisi Polikliniği’ne başvuran, DSM-V’e göre majör depresyon tanısı konulmuş çalışmaya katılmayı kabul eden 76 hastadan oluşmaktadır. Hastalara araştırmacı tarafından düzenlenmiş sosyodemografik veri formu ile içselleştirilmiş damgalanmanın boyutunu ölçmek amacıyla Ruhsal Hastalıklarda İçselleştirilmiş Damgalanma Ölçeği (RHİDÖ), depresyon ve anksiyete belirtilerinin düzeyini belirlemek amacıyla Hamilton Depresyon Değerlendirme Ölçeği (HAM-D) ve Hamilton Anksiyete Değerlendirme Ölçeği (HAM-A), işlevselliği değerlendirmek amacıyla da Kısa İşlevsellik Değerlendirme Ölçeği (KİDÖ) uygulanmıştır. Analizler SPSS 20 kullanılarak yapılmıştır. Sonuçlar, gruplar arası fark ve korelasyon analizleri yapılarak değerlendirilmiştir. BULGULAR: RHİDÖ puanları cinsiyet açısından değerlendirildiğinde kadın ve erkekler arasında anlamlı farklılık bulunamamıştır (p:0,251). Yaş ile RHİDÖ puanları arasında anlamlı pozitif bir ilişki bulunmuştur (r:0,444, p<0,01). Eğitim durumu ile RHİDÖ puanları arasında anlamlı negatif bir ilişki bulunmuştur (r:-0,485, p<0,01). HAM-D puanları ile RHİDÖ puanları arasında anlamlı pozitif bir ilişki bulunmuştur (r:0,667, p<0,01). HAM-A puanları ile RHİDÖ puanları arasında anlamlı bir ilişki bulunamamıştır (p=0,455). RHİDÖ puanları medeni durum bakımından değerlendirildiğinde boşanmış/dul olanların evli ve bekar olanlardan anlamlı olarak daha yüksek RHİDÖ puanı aldığı bulunmuştur (p<0,01). Evliler ve bekarlar arasında anlamlı fark bulunamamıştır (p=0,196). RHİDÖ puanları çalışma durumu bakımından değerlendirildiğinde emeklilerin, çalışmayanlardan ve ücretli çalışanlardan anlamlı olarak daha yüksek RHİDÖ puanı aldığı bulunmuştur (p<0,01). Çalışmayanlar ve ücretli çalışanlar arasında anlamlı fark bulunamamıştır (p=0,222). KİDÖ puanları ile RHİDÖ puanları arasında anlamlı pozitif bir ilişki bulunmuştur (r:0,507, p<0,01). SONUÇ: Majör depresyon tanısıyla takip edilen hastalarda kadın ve erkekler arasında içselleştirilmiş damgalanmada anlamlı farklılık bulunamamıştır. Yaşlılarda RHİDÖ puanlarının daha yüksek bulunmasından dolayı yaşlı hastaları içselleştirilmiş damgalanma açısından değerlendirmek klinik açıdan önemli olabilir. RHİDÖ puanları ile bireyin eğitim düzeyi arasında negatif bir ilişki bulunmasından dolayı eğitim içselleştirilmiş damgalanmanın azaltılmasında anahtar rol oynayabilir. Depresyonun şiddeti ile RHİDÖ puanları arasındaki pozitif ilişki, depresyonun tedavisinin içselleştirilmiş damgalanmanın azalmasına katkıda bulunacağına işaret etmektedir. Depresyona komorbid olarak eşlik eden anksiyete, içselleştirilmiş damgalanmanın boyutunu etkilememektedir. Boşanmış/dul olanlarda içselleştirilmiş damgalanma, evli ve bekarlara kıyasla daha fazladır. Emeklilerde içselleştirilmiş damgalanma, çalışmayanlara ve ücretli çalışanlara kıyasla daha fazladır. İçselleştirilmiş damgalanma arttıkça bireyin işlevselliği azalmaktadır. Bireyin işlevselliğini arttırmak için içselleştirilmiş damgalanmanın azaltılmasına yönelik müdahaleler büyük önem taşımaktadır.

Abstract

OBJECTİVE: The aim of the present study was to investigate the factors modifying the internalized stigma in the patients with major depression. Also this study aimed to determine the impact of the internalized stigma on functioning of the patients. METHOD: The participants of the study consisted of 76 patients who were admitted to Department of Psychiatry of Ankara University Hospital, and had a diagnosis of major depression according to DSM-V criteria. Sociodemographic form arranged by researcher, Internalized Stigma of Mental Illness (ISMI) Scale, Hamilton Anxiety Scale (HAM-A), Hamilton Depression Scale (HAM-D), Functioning Assessment Short Test (FAST) were applied to the patients to evaluate severity of the symptoms. SPSS 20 was used for data analysis. Collected data were analysed via student’s t-test, One-Way ANOVA and correlation analysis. RESULTS: There was no difference between men and women in Internalized Stigma of Mental Illness (ISMI) Scale scores (p:0,251). There was a significant positive correlation between age and ISMI scale scores (r:0,444, p<0,01). There was a significant negative correlation between educational status and ISMI scale scores (r:-0,485, p<0,01). There was a significant positive correlation between Hamilton depression scale (HAM-D) scores and ISMI scale scores (r:0,667, p<0,01). No relationship was found between Hamilton anxiety scale (HAM-A) scores and ISMI scale scores (p=0,455). When the relationship between marital status and ISMI scale scores was evaluated, it was found that divorced/widowed patients have higher ISMI scale scores than married or single patients (p<0,01). There was no difference between married and single patients (p=0,196). When the relationship between working status and ISMI scale scores were evaluated, it was found that retired patients have higher ISMI scale scores than unemployed or working patients (p<0,01). There was no difference between unemployed or working patients (p=0,222). There was a significant positive correlation between Functioning Assessment Short Test (FAST) scores and ISMI scale scores (r:0,507, p<0,01). CONCLUSİON: There is no difference between men and women in internalized stigmatization It might be clinically important to evaluate elders about internalized stigmatization since they have higher scores. Education may play a key role in reducing self stigmatization since ISMI score are inversely proportional with education level. Positive correlation between ISMI scores and the severity of the depression shows us that. treatment of the depression will lead to decrease in internalized stigmatization. Comorbid anxiety doesn’t effect the severity of internalized stigma. Divorced/widowed patients have higher internalized stigmatization than married or single patients. Retired patients have higher internalized stigmatization than unemployed or working patients. The functioning of the patients decreases as the internalized stigma increases. Strategies for lowering internalized stigma might have great impact on improving the functioning of the patients.

Anahtar kelimeler: Anksiyete, içselleştirilmiş damgalanma, işlevsellik, majör depresyon