Rus Dilinde Kiplik Parçacıkları: Anlamı, Dildeki İşlevi Ve Çeviri Sorunları Üzerine

Özet

Dilde tek başına bir anlamı olmayan fakat farklı tür ve işlevdeki sözcükler arasında anlam ilişkisi kuran, cümle içerisinde ancak bir bütün olarak bakıldığında anlam ve görev kazanan kiplik parçacıkları, Rus dilinde hem edebi eserlerde hem de günlük konuşma dilinde yoğun bir şekilde kullanılmaktadır. Bir kiplik parçacığı cümle içerisinde kullanıldığı yere göre hem anlamsal hem de fonksiyonel olarak birincil bilinen anlamından farklı olarak tamamen başka bir anlama ve göreve sahip olabilmektedir. Bu durumda, ancak metin veya cümle içerisinde anlamı ve işlevi anlaşılabilen kiplik parçacıklarının anlam ve görevlerinin belirlenmesinde zorluklar yaşanabilmektedir. Bu makalede Rus dilinde “çastitsa”, Türkçede ise kiplik parçacıkları olarak adlandırılan yapıların Rus dilindeki yeri, sahip oldukları çeşitli anlamlar, dildeki işlevleri ve kullanım alanları incelenmektedir. Bunun yanı sıra, genel olarak tek başına belirli bir anlama sahip olmayan bu yapıların Türkçeye çevirisi esnasında karşılaşılan zorluklara da değinilmektedir. Bu bağlamda, söz konusu çalışmada Rus edebiyatının önde gelen eserlerinde yer alan kiplik parçacıklarına ait örnekler, kullanım alanlarına göre birbirleriyle ve Türkçe ile karşılaştırmalı olarak incelenerek çevirideki yansımalarına ve çeviri alternatiflerine de yer verilmektedir.

Abstract

Problems Particle is a function word that must be associated with another word or phrase to impart a meaning, in other words, particle does not have its own lexical definition. Particles as a separate part of speech, are used intensively in daily language as well as in the literature of Russian language. Depending on where a particle is used, it may have a completely different meaning and function than its primary functional meaning as well as semantic meaning. In this case, particles, whose meaning and function can be understood only in a sentence or in a text, could be challenging to determine their meaning and role in a sentence or in a text. In this article, the structures called chastitsa in Russian and kiplik parçacıkları in Turkish are analyzed through their various meanings, functions and uses. Besides, the examples of the particles taken from the most famous works of Russian literature are compared with each other and with Turkish language according to their use, so the reflection of these particles in translation and the alternatives of their translation are reflected in this article.