Kazakistan'ın Dış Politika Önceliklerinin Şekillenmesinde Bir Faktör Olarak Çin'in Enerji Talebi

China's Energy Demand as A Factor in Shaping the Priorities of Kazakhstan's Foreign Policy

Özet

1991 yılında bağımsızlığını kazanmasının ardından, enerji kaynakları yönetimi Kazakistan'ın ekonomik kalkınma stratejisinin ve dış politikasının şekillenmesinde en önemli unsur olmuştur. Buna karşın 1978’de Deng Xiaoping’in iktidarı ile başlayan ekonomik dönüşümüyle ve 2001 yılında Dünya Ticaret Örgütüne üye olarak dünyaya çok yönlü açılımıyla Çin'in enerji talebi de artmıştır. Bu istikrarı olumsuz açıdan etkileyen en önemli faktör ise Çin’in artan enerji talebidir ve bu nedenle enerji güvenliği Çin’in en önemli dış politika parametrelerinden biri haline gelmiştir. Bu durum Çin’i birçok enerji tedarikçisi ülke ile yakın diyalog kurmaya yöneltmiştir. Bu ülkelerin başında gerek komşusu olması gerekse başta Şanghay İşbirliği Örgütü olmak üzere çeşitli platformlarda işbirliğinde bulunması nedeniyle Kazakistan gelmektedir. Bu çalışmada öncelikle dış politika ve enerji kaynakları arasındaki ilişki irdelenmiştir. Buna ek olarak enerjinin 2014-2020 Yılları Kazakistan Cumhuriyeti Dış Politika Konseptindeki yeri incelenmiştir. Akabinde Kazakistan’ın enerji potansiyeli ve son olarak da Çin’in enerji talebinin Kazakistan dış politikasındaki etkisi analiz edilmiştir.

Abstract

After gaining independence in 1991, energy resources management has been the most important factor in both economic development strategy and shaping priorities of Kazakhstan’s foreign policy. Whereas the People's Republic of China has achieved stable economic growth momentum as a result of the economic arrangements made by Deng Xiaoping, and opening- up through accession to the WTO in 2001, the country has started to become an energy importer. Therefore, energy security has become more important for China. The large demand for energy in China is engaged in new foreign policy parameters. For this reason, China has led to establish a close dialogue with many energy supplier countries. Kazakhstan comes first among these countries because it is one of the neighboring countries of China and Kazakhstan is a partner of China on various platforms including Shanghai Cooperation Organization. In this study, firstly the relationship between foreign policy and energy resources are discussed. In addition to this, the place of energy in the Foreign Policy Concept for 2014 – 2020 of Republic of Kazakhstan is analyzed. Then the energy potential in Kazakhstan and the influence of China's energy demand in the Kazakhstan’s foreign policy are analyzed.