Türkiye’de Bilim Sosyolojisi Tartışmaları Üzerine Eleştirel Bir Değerlendirme

Özet

Her ne kadar bazı bilimsel tartışmalar Türk kamuoyunda azımsanmayacak seviyede ilgi uyandırsa da bilim sosyolojisinin temel varsayımları kamuoyu tarafından çok az bilinmektedir. Türkiye’de bilim sosyolojisine duyulan ilginin doğru bir betimlemesi içinse bilim sosyolojisinin başka ve daha “derin” tartışmalarda oynadığı rol analiz edilmelidir. Bilim sosyolojisi Türkiye’de çoğu düşünür tarafından bilimle din arasında olduğu varsayılan çatışmada kullanılacak bir araç olarak görülmüştür. Bunun yanında diğer bazı sosyologlar, bilim sosyolojisindeki temel teorilere Batı’nın bilimdeki üstünlüğüne dair argümanları eleştirmek için atıfta bulunmaktadırlar. Son olarak, rölativizmden etkilenmiş bazı Türk bilim sosyologları, alandaki argümanları “büyük düşman” pozitivizm ile hesaplaşmada kullanırlar. Bu makale, alandaki temel aktörlerin ve pozisyonlarının analizini yapmak suretiyle, Türkiye’deki bilim sosyolojisi tartışmaları hakkında kısa ve öz bir resim sunma niyetindedir.

Abstract

Although certain scientific discussions have attracted considerable public attention in Turkey, the main assumptions of the sociology of science have been little known. Sociology of science in the Turkish context is often perceived as an artifact to be exploited in discussions regarding the alleged conflict between science and religion. Moreover, some other sociologists make use of main theories in sociology of science to rule out arguments in favor of Western superiority in science. Finally, some Turkish sociologists of science, fascinated by the relativist views in sociology of science, use the arguments in the field to challenge their arch enemy –i.e. positivism. By analyzing the main actors in the field and their positions, this article aims to provide a brief insight into the sociology of science discussions in Turkey

Anahtar kelimeler: Bilim Sosyolojisi, Türk Sosyologları, Muhafazakârlar, Paul Feyerabend