Dergiler / Türk Bilgisayar ve Matematik Eğitimi Dergisi / 2010 / Cilt: 1 - Sayı: 3

Lakatos’un Matematiksel Bilginin Gelişim Modelinin Okul Matematiğine Uyarlanması

An Adaptation of the Lakatosian Knowledge Development Model to School Mathematics

Sayfa
285–308
DOI
—

Özet

Matematik eğitiminde önemli sorunlardan biri, başta öğretmenler olmak üzere matematik eğitimi ile ilgilenenlerin matematiksel bilginin doğasına bakışlarındaki çarpıklıktır. Matematiksel bilginin doğası ile ilgili tartışmalar temelde matematik felsefesinin problemlerinden biridir. Bu bağlamda çalışmanın ilk bölümünde matematiksel bilginin doğası ile ilgili “mutlakçılık” ve “yarı-deneyselcilik” olarak adlandırılan matematik felsefesindeki iki farklı bakış açısı özetlenerek tanıtıldı. Daha sonra yarı-deneyselcilik felsefesinin ilham kaynağı olan Lakatos’un (1976) İspatlarve Çürütmeler adlı eseri tanıtılarak matematiksel bilginin gelişimine dair “özgün” modeli ayrıntılı olarak izah edildi. Bir sonraki aşamada, bu model temel alınarak ilköğretim düzeyinde bir senaryo tasarlandı. Çalışmanın son bölümünde Lakatos’un matematiğin doğası ile ilgili yaklaşımının okul matematiğine ne şekilde yansıdığı ve bu yaklaşımın kavramsal bir altyapı olarak öğrenme ortamlarını tasarlarken nasıl rehberlik edeceği tartışıldı.

Abstract

Matematik eğitiminde önemli sorunlardan biri, başta öğretmenler olmak üzere matematik eğitimi ile ilgilenenlerin matematiksel bilginin doğasına bakışlarındaki çarpıklıktır. Matematiksel bilginin doğası ile ilgili tartışmalar temelde matematik felsefesinin problemlerinden biridir. Bu bağlamda çalışmanın ilk bölümünde matematiksel bilginin doğası ile ilgili “mutlakçılık” ve “yarı-deneyselcilik” olarak adlandırılan matematik felsefesindeki iki farklı bakış açısı özetlenerek tanıtıldı. Daha sonra yarı-deneyselcilik felsefesinin ilham kaynağı olan Lakatos'un (1976) İspatlar ve Çürütmeler adlı eseri tanıtılarak matematiksel bilginin gelişimine dair “özgün” modeli ayrıntılı olarak izah edildi. Bir sonraki aşamada, bu model temel alınarak ilköğretim düzeyinde bir senaryo tasarlandı. Çalışmanın son bölümünde Lakatos'un matematiğin doğası ile ilgili yaklaşımının okul matematiğine ne şekilde yansıdığı ve bu yaklaşımın kavramsal bir altyapı olarak öğrenme ortamlarını tasarlarken nasıl rehberlik edeceği tartışıldı.

Anahtar kelimeler: Matematik felsefesi, yarı deneyselcilik, matematik öğrenme ortamı tasarımı