Dergiler / Sakarya University Journal of Education / 2019 / Cilt: 9 - Sayı: 2
Sınıf Öğretmeni Adaylarının Genetik Temelli Sosyobilimsel Tartışmalara İlişkin Karar Süreçlerinin İnsan Hakları Bağlamında İncelenmesi
- Sayfa
- 335–362
- DOI
- —
Özet
Bu çalışmada, sınıf öğretmeni adaylarının (SÖA’ların) genetik temelli sosyobilimsel tartışmalara ilişkin karar süreçlerinin insan hakları açısından incelenmesi amaçlanmıştır. Bu bağlamda araştırmada, genetik teknolojisi ile üstün yetenekli insanların dünyaya getirilmesi, sağlık sigortası edinme sürecinde genetik testlerin kullanılması ve PGT yöntemi ile cinsiyet seçimi üzerine odaklanılmıştır. Tarama modelinde betimsel bir çalışma olan araştırma Türkiye’de Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde üç eğitim fakültesinde dördüncü sınıf düzeyinde öğrenim görmekte olan 203 SÖA ile yürütülmüştür. Araştırmada, veriler Genetik Temelli Sosyobilimsel Tartışmalara İlişkin Karar Süreçleri Değerlendirme Formu ile toplanmıştır. Araştırma verileri içerik analizi yapılarak çözümlenmiştir. Araştırma sonuçları, SÖA’ların genetik temelli sosyobilimsel tartışmalarda farklı karar süreçleri işlettiklerini ve bu karar süreçlerini farklı gerekçeler üzerine temellendirdiklerini göstermiştir. Ayrıca, SÖA’ların genetik temelli sosyobilimsel tartışmalarda yüksek oranlarda insan hakları ile bağlantısız kararlar verdiklerini, bununla birlikte insan hakları temelli karar verdiklerinde ise genellikle doğru çıkarımlar yapabildiklerini ortaya koymuştur. Araştırma, SÖA’ların genetik temelli sosyobilimsel tartışmalara ilişkin karar süreçlerinin nasıl şekillendiği ve bu süreçte insan haklarının nasıl işe koşulduğu ile ilgili bilgiler sunması açısından önem taşımaktadır.
Abstract
In this study, it was aimed to investigate the decision processes of pre-service primary school teachers (PPSTs) related to genetic-based socioscientific discussions in terms of human rights. In this context, in the study, it was focused on the birth of gifted people with genetic technology, the use of genetic tests in the process of getting health insurance, and gender selection by the PGD method. The study was carried out as a descriptive study in the screening model with 203 PPSTs studying at the fourth grade in three faculties of education in the Southeastern Anatolia region in Turkey. In the study, the data were collected with the Evaluation Form for Decision Processes related to Genetic-based Socioscientific Discussions. Research data were analyzed by content analysis. The results of the study indicated that PPSTs used different decision processes in genetic-based socioscientific discussions and based these decision processes on different justifications. Furthermore, they also revealed that PPSTs largely made decisions that were unrelated to human rights in genetic-based socioscientific discussions. However, they could usually make accurate inferences when they made human rights-based decisions. This study is important in terms of providing information on how PPSTs' decision processes related to genetic-based socioscientific discussions are shaped and on how human rights are employed in this process.