Toprak pH’sını Etkileyen Bazı Materyallerin Hububat Tarımında Kullanımı

Özet

Toprak pH’sı besin elementlerinin yarayışlılığını etkileyen en önemli faktörlerden biri olup hububat yetiştiriciliğinin yoğun olarak yapıldığı Orta Anadolu’nun tarım alanlarında yüksek düzeylerdedir. Yüksek olan toprak pH’sının düşürülmesi için piyasada birçok ürün bulunmaktadır. Bu çalışma 2016 yılında yapılmış ve bazı ürünlerin toprak pH’sı üzerine etkileri incelenmiştir. Uşak ilinin Ulubey ilçesinde arpa yetiştiriciliği yapılan bir tarım arazisinde 4 farklı uygulama (Kontrol, Sulu Kükürt, Bentonitli Kükürt + Çiftlik Gübresi, Leonardit) ekimle birlikte yapılmıştır. Bitki gelişimin aktif ve hızlı olduğu Mart, Nisan ve Mayıs aylarının ortasında (3 dönemde) 0-20 cm derinliğinden toprak örnekleri alınarak bu topraklarda EC ve pH ile bitkiye yarayışlı Fe, Cu, Mn ve Zn analizleri yapılmıştır. Hasat zamanında ise başak örnekleri alınarak tanelerin besin elementi içerikleri belirlenmiştir. Varyans analizleri göre yapılan uygulamaların Mart ve Nisan ayında alınan toprakların pH’sı üzerine etkisi olmamış fakat Mayıs ayının ortasında alınan topraklarda önemli bir etkinin olduğu tespit edilmiştir. Bentonitli Kükürt + Çiftlik Gübresi uygulamasının yapıldığı parselde en düşük pH değerleri elde edilirken diğer ürünlerin uygulandığı parsellerden daha yüksek ve birbirine yakın sonuçlar elde edilmiştir. pH’nın düşük olduğu parsellerde bitkiye elverişli Fe ve Mn değerlerinin yüksek olduğu görülmüştür. Uygulamalarının başakların N, P, K, Mg ve Fe içeriği üzerine etkisi istatistiksel olarak önemli olmuş ve Mg hariç diğerlerinde Bentonitli Kükürt + Çiftlik Gübresi uygulamasından en yüksek değerler elde edilmiştir.

Abstract

Soil pH is one of the most important factors affecting the availability of nutrients and is high inthe agricultural areas of Central Anatolia where cereal cultivation is intensively done. There are manyproducts on the market to reduce the high soil pH. This study was carried out in 2016 and the effects ofsome products on soil pH were investigated. 4 different applications (control, liquid sulfur, sulfur withbentonite + manure, leonardite) were carried out simultaneously with sowing in an agricultural fieldwhere barley cultivation in Ulubey district of Uşak province. Soil samples were taken from 0-20 cm soildepth in the middle of March, April and May (3 periods) in which plants growing is active and speedand EC, pH and available Fe, Cu, Mn and Zn were determined in collected soils . At harvest time, grain samples also were taken and nutrient contents were determined. According to variance analysis,It was determined that the treatments did not have an effect on the pH of the soil taken in March andApril but it was found to be an important effect in the soil taken in the middle of May. The lowest pHvalues were obtained from sulfur with bentonite + manure, while the other products had higher andcloser results each other. Fe and Mn values were found to be higher in the soil where pH was low. Thetreatments were statistically important on the N, P, K, Mg and Fe content of the grains except Mg andthe highest values were obtained from the applications of sulfur with bentonite + manure.