“Öznel Karşıtlık” Formülasyonu ve Animasyon Sinemasında Uyarlama

Özet

Gerçeklikiğin bağlarından özgür yapısı ile, hayali dünyaların ve soyut anlatıların görselleştirilmesinde eşsiz olanaklar sunan animasyon sineması, edebi metinlerin uyarlanmasında yüksek potansiyele sahiptir. Dünya’da bu potansiyelden faydalanarak, seyirci ve eleştirmenlerden olumlu tepkiler alan, edebi metinlerden uyarlanan pek çok animasyon film üretilmiş ve üretilmeye devam edilmektedir. Ancak mevcut hayran kitlesi ile gişe başarısını kolaylaştıran bu yöntem ile animasyon üretilmesine Türkiye’de yeterince ilgi gösterilmediği gözlemlenmektedir. Ayrıca bu türdeki animasyon filmlerin dünyadaki örnekleri ile kıyaslandığında benzer başarıları yakaladıklarını söylemek güçtür. Bu makalede, Paul Wells’in uyarlama animasyon filmlerin eleştiri ve analizi için oluşturduğu “Öznel Karşıtlık” formülasyonu temel alınarak başarılı bulunan 2 yabancı uyarlama animasyon film ve 1 Türk uyarlama animasyon filmi analiz edilmiştir. Böylelikle bu filmlerin aralarındaki farklılaşmalar ortaya konularak, Türkiye’de gelecekte üretilecek uyarlama animasyon filmlere fayda sağlayacak çıkarımlar elde edilmeye çalışılmıştır.

Abstract

Yaratıcı ve özgür yapısı ile hayali dünyaların ve soyut anlatıların görselleştirilmesinde eşsiz olanaklar sunan animasyon sineması, edebi metinlerin uyarlanmasında yüksek potansiyele sahiptir. Dünyada bu potansiyelden faydalanarak, seyirci ve eleştirmenlerden olumlu tepkiler alan edebi metinlerden uyarlanan pek çok animasyon film üretilmiştir ve üretilmeye devam etmektedir. Ancak mevcut hayran kitlesi ile gişe başarısını kolaylaştıran bu yöntem ile animasyon üretimine Türkiye’de yeterince ilgi gösterilmediği görülmektedir. Ayrıca bu türdeki animasyon filmlerin, dünyadaki örnekleri ile kıyaslandığında benzer başarıları yakaladıklarını söylemek güçtür. Bu makalede, Paul Wells’in, uyarlama animasyon filmlerin eleştiri ve analizi için oluşturduğu “Öznel Karşıtlık” formülasyonu temel alınarak Studio Ghibli, Disney ve AniBera Animasyon Stüdyosu’na ait uyarlama animasyon filmler analiz edilmiştir. Böylelikle Uzakdoğu’da, Batı’da ve Türkiye’de üretilen bu filmler arasındaki farklılıklar ortaya konularak, Türkiye’de gelecekte üretilecek uyarlama animasyon filmlere fayda sağlayacak çıkarımlar elde edilmeye çalışılmıştır. Anahtar Kelimeler: Animasyon, Sinema, Uyarlama, Öznel Karşıtlık.