Dergiler / Uludağ Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi / 2019 / Cilt: 32 - Sayı: 1
Ebeveynlerin Çocukların Bilişim Teknolojileri Kullanımına Yönelik Tutumları Üzerine Bir Ölçek Geliştirme Çalışması
- Sayfa
- 145–165
- DOI
- —
Özet
Okul çağındaki bireylerin bilişim teknolojileri kullanımı gerek öğretmenler gerekse veliler tarafından önemli bir problem olarak görülmektedir. Özellikle ergenlik öncesi dönemde bu problemin veliler tarafından nasıl algılandığının değerlendirilmesi araştırmanın çıkış noktasını oluşturmaktadır. Dolayısıyla bu araştırmanın amacı, ortaokul öğrenci ebeveynlerinin çocuklarının bilişim teknolojileri kullanımlarına yönelik tutumlarını, davranışlarını, denetimlerini ve getirdikleri sınırlamaları ortaya koyacak bir ölçek geliştirmektir. Ölçek geliştirme sürecinde öncelikle literatür taraması yapılarak ve uzman görüşü alınarak ölçek formu oluşturulmuş, uygun örnekleme yöntemi ile belirlenen iki devlet okulunda 6. ve 7. Sınıflarda öğrenim gören 294 öğrenci ebeveynlerine yönelik pilot uygulama gerçekleştirilmiş ve elde edilen veriler analiz edilerek ölçek üzerinde düzeltmeler yapılmıştır. Yapılan bu analiz işlemleri sonucunda üç faktörlü ölçek yapısı oluşturulmuş (Eğitimde Kullanımı, Denetim ve Sınırlamalar, Olumsuz Etkileri), bu üç faktöre ilişkin toplam varyansın %52,07; her bir faktör için ölçeğin Cronbach Alpha güvenirlik katsayısının sırasıyla 0,83, 0,80 ve 0,70 olduğu tespit edilmiştir. Daha sonra 354 öğrenci ebeveynine yönelik ikinci uygulama gerçekleştirilerek doğrulayıcı faktör analizi yapılmış ve yapısal eşitlik modelinde yer alan uyum indeksleri değerleri incelenerek maddelerin genel olarak kabul edilebilir ve iyi düzeyde uyum gösterdiği görülmüştür. Yapılan bu faktör analizi ve güvenirlik çalışmaları ardından Likert tipinde 18 maddeden oluşan ölçeğe son şekli verilmiştir. Bu ölçeğin ebeveynlerin çocuklarının teknoloji kullanımlarına yönelik tutum ve davranışlarının üç farklı boyutta ele alınarak kapsamlı bir şekilde irdelenmesini sağlayacak yeterlikte olduğu söylenebilir.
Abstract
School age kids’ technology usages are seen an essential problem both by their parentsand teachers. Particularly, before the adolescent period of those kids, there is a lack of studyregarding the evaluation of how parents perceive this situation. Thus, the aim of this researchis to develop a valid and reliable survey that reveal the parents attitudes, behaviors,governance, and restrictions towards their children’s use of information and communicationtechnologies (ICT). As a first step, a literature review process was conducted and an item poolwas created by taking the thoughts of experts into account. Then, by convenience samplingmethod, 294 6 th and 7 th grade middle school students’ parents from two different state schoolswere selected for the pilot study. After applying an exploratory factor analysis to this data, weobtained a three-dimension-structure with 52.07% total variance and .83, .80, and .70Cronbach Alpha reliability coefficients, respectively. After getting this structure of the firstdata set, a different group of 354 students’ parents were reached for the confirmatory factor analysis(CFA). According to the results of the CFA, we found that acceptable or good level of fitindexes for that three-factor structure consisted of 18 Likert type items and the factors werenamed as using ICT in education, control and restrictions, and negative effects. We concludedthat the final version of the scale can be safely used as a valid and reliable scale to examineparents’ attitudes and behaviors concerning their childrens’ use of ICT by means of threefactors.