Dergiler / Toplum ve Sosyal Hizmet / 2005 / Cilt: 16 - Sayı: 1

Türkiye’de Özürlülerin İstihdamı: Ayrımcılığın Önlenmesine Yönelik Mevcut Önlemlerin Etkinliği

EMPLOYMENT OF PERSONS WITH DISABILITIES IN TURKEY: THE EFFECTIVENESS OF CURRENT MEASURES FOR THE PREVENTION OF DISCRIMINATION

Sayfa
21–44
DOI
—

Özet

Bu çalışma, özürlülüğe yönelik istihdamda ayrımcılığa karşı önlemler üzerinde düşünce üretmeyi ve Türkiye’nin bu alanda rasyonel politikalar benimsemesi için bir tartışma alanı açmayı amaçlamaktadır. Çalışma, kı­saca istihdamda ayrımcılığı tanımlamakta ve istihdamda ayrımcılığın Önlenmesine yö­nelik olarak yararlanılan iki yöntemi tartış­maya açmaktadır: “Eşit istihdam Fırsatı” ve “Pozitif Ayrımcılık”. Ardından, özürlü is­tihdamına yönelik mevcut politika ve uygula­malar çerçevesinde Türkiye örneğine odak-lamlmaktadır. Çalışma bulguları, Türki­ye'de ağırlıklı olarak Pozitif Ayrımcılığa da­yalı olarak tasarlanan özürlü istihdam poli­tikalarının başarısız olduğunu göstermekte­dir. Çalışabilecek yaştaki özürlülerin %80’i bu alandaki tüm çabalara rağmen halen iş­sizdir. Bununla birlikte, sadece Eşit İstihdam Fırsatına dayanan politikaların uygulanma­sı da sorunun bütünüyle ortadan kalkacağı anlamını taşımamaktadır. Bu noktada, genel olarak istihdamda ayrımcılığa karşı müca­dele amaçlı kurulacak, ancak görev alanına özürlülükle ilgili sorunları da alan, idari ve mali özerkliğe sahip özerk bir kamu kuruntu­nun, ayrımcılığın önlenmesi sürecinde önemli katkılarının olabileceği düşünülmek­tedir.

Abstract

This study aims at producing considerations on measures against disability discriminati­on in employment and opening up a debate fo r Turkey to adopt rational policies in this field. The study briefly defines employment discrimination and discusses policies fo r preventing employment discrimination in two main streams, namely “Equal Employ­ment Opportunity” (EEO) and “Affirmative Action” (AA). Then, the study focuses on the Turkish case with prevailing policies and practices with regard to disability discrimi­nation. Findings of the study indicate that current policies for employment of people with disabilities in Turkey which are mainly based on mandatory AA programs failed.Over 80 percent of the people with disabili­ties in the working ages are still unemployed despite all policies and measures carried out. Nevertheless, this does not mean that policies based on EEO would make the cur­rent situation better. At this point, an inde­pendent public body may prove highly useful in dealing with the problems with respect to disability and other forms of discrimination.

Anahtar kelimeler: Özürlülük, istihdamda ayrımcılık, Özürlülere yönelik ayrımcılık, istihdamda ayrımcılığa karşı önlemler, eşit istihdam fırsatı, pozitif ayrımcılık