Dergiler / Erzincan Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi / 2020 / Cilt: 13 - Sayı: 1

Çapraz Tablolarda Multinomial-Dirichlet Dağılımının Uygulanması: İki Şehir (Ukrayna/Harkiv–Türkiye/Giresun) Öğrencilerinin İnternet Kullanım Sıklığının Karşılaştırılması

Application of Multinomial-Dirichlet Distribution in Contingency Tables: Comparison of Internet Usage Frequency of Two City Students

Sayfa
190–200
DOI
—

Özet

Medikal ve sosyal çalışmaların bir çoğunda nitelik ifade eden değişkenlerle karşılaşılmaktadır. Frekans ve yüzde ile özetlenen iki veya daha fazla nitel değişken arasındaki bağımlılık ilişkisi, tablolaştırılarak incelenmektedir. Yaygın olarak Ki-Kare bağımsızlık testlerinden faydalanılarak alt kategorileri arasındaki bağımlılık ve birlikte değişimi incelenmektedir. Ancak Ki-Kare testi genel bir sonuç vermekte, farklılığı yaratan alt kategori(ler) oran farklarının incelenmesi ile ortaya konulmaktadır. Alt kategori sayısı arttıkça bu karşılaştırma sayısı kombinasyonu kadar olmakta ve her bir karşılaştırmada 1-α kadar güven öngörüldüğünden karşılaştırma sayısı arttıkça kümülatif olarak I. tip hata da artmaktadır. Bu çalışmanın amacı, Multinomial-Dirichlet dağılımından yararlanarak, alt kategori sayısına bakılmaksızın sabit I. tip hata ile oran farklarının karşılaştırmasını yapmaktır. Uygulamada, küçük örnek (n≤25) için simülasyon verisinden ve Giresun Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri tarafından desteklenen SOS-BAP-A-200515-43 verilerinin bir kısmından yararlanılmıştır. Çalışma neticisinde; Multinomial-Dirichlet dağılımı yaklaşımının özellikle küçük örnek hacmi için daha dar güven aralığına sahip olduğu saptanmıştır.

Abstract

In most medical and social studies are encountered with categorical variables. The relationship between two or more categorical variables that summarized by frequency and percentage is determined by tabulating. Commonly, Chi-Square independence tests are used to examine the interdependence and interchange between subcategories. However, the Chi-Square test gives a general result, the subcategory(s) that make the difference are revealed by examining the proportions differences. As the number of subcategories increases, this number of pairwise comparisons is equal to and since there is 1-α confidence in each comparison, the cumulative type I error increases as the number of pairwise comparisons increases. The aim of this study is to using Multinomial-Dirichlet distribution to compare the proportion differences with fixed type I error, regardless of the number of subcategories. In application, simulation data was obtained for the small sample (n≤25), and a part of Project data that supported by Giresun University Scientific Research Projects (SOS-BAP-A-200515-43) was used. As a result; Multinomial-Dirichlet distribution approach has been found to give a narrower confidence interval, especially for small sample size.

Anahtar kelimeler: Çapraz tablo, Multinomial-Dirichlet, Ki Kare, İki oran farkı, İnternet kullanımı