Dergiler / Erzincan Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi / 2019 / Cilt: 12 - Sayı: 1
Türkiye’den Uzun Bacaklı Bir Akar Türü: Cheletomorpha lepidopterorum (Shaw) (Acari: Cheyletidae)
- Sayfa
- 136–147
- DOI
- —
Özet
Cheyletid akarlar (Acari: Cheyletidae) biyolojik kontrol etmeni ve parazit olmaları nedeniyle ekonomik öneme sahiptirler. Bu familyaya ait olan Cheletonella Womersley cinsi, avlarını yakalamada görev alan, olağandışı uzunluktaki birinci çift bacakları ile tanınmaktadırlar. Bu cins günümüzde Cheletomorpha lepidopterorum (Shaw)’un da dâhil olduğu dört türden oluşmaktadır. Normal olarak, bu türün dişilerinde palp tibiya tırnağı büyük bir bazal diş taşımaktadır, erkeklerinde ise bu dişlerin sayısı bir ile dört arasında değişmektedir. Türkiye örneklerinde bu karakter bir taraflı ve iki taraflı sayısal varyasyonlar göstermektedir. Bir erkekte palp tibiya tırnaklarından her biri üçer diş taşırken, diğer iki erkek bireyde birer diş bulunmaktadır. Bir dişide sağ tibiya tırnağı iki diş taşırken, sol tarafta bir diş bulunmaktadır. Palp tibiya tırnakları diğer dişide ise normaldir. C. lepidopterorum cheyletidler içerisinde en dikkat çekici türlerden biridir ve kozmopolit bir dağılıma sahiptir. Bu türün daha önce birkaç yazar tarafından Türkiye’den kaydı verilmiş, fakat bu araştırmacıların hiçbiri bu türün ne morfolojik özelliklerini ne de tanımını vermiştir. Bu çalışmada, türün, Gümüşhane Şiran’dan toplanan saman örneklerinden elde edilen iki dişi ve üç erkek bireyi üzerinden yeniden tanımı yapılmıştır. Ayrıca bu makalede bu türle ilgili diğer morfolojik varyasyonlar literatüre dayalı olarak gözden geçirilmiştir.
Abstract
Cheyletid mites (Acari: Cheyletidae) have economic importance as they are biological control agents as well as parasitic. The genus Cheletonella Womersley, belonging to this family, is recognized by having unusually long legs I that allows them to capture their prey. This genus currently comprises four valid species including Cheletomorpha lepidopterorum (Shaw). In this species palp tibial claws normally bear one large basal tooth in female, one to four teeth in male. In the Turkish specimens, this character shows unilateral and bilateral numerical variations: Each palp tibial claw bears three teeth in one male whereas one tooth in other two males, in one female right tibial claw bears two teeth while one tooth on that of left side. Palpal claws in other female are normal. C. lepidopterorum is one of the most striking of the cheyletids and has a cosmopolitan distribution. It has already been reported from Turkey by some authors, but none of them has given neither morphological characteristics of the species nor its description. In the this study, a re-description of this species based on two females and three male specimens collected in a straw sample from Şiran, Gümüşhane, was given. Also, other morphological variations observed in this species were discussed based on literature.