Dergiler / Toplum ve Sosyal Hizmet / 2018 / Cilt: 29 - Sayı: 1
KURUMDA ÇALIŞAN YAŞLI BAKIM ELEMANLARININ BAKIM YÜKÜNÜ ETKİLEYEN FAKTÖRLERİN İNCELENMESİ
- Sayfa
- 1–26
- DOI
- —
Özet
Günümüzde, yaşlı nüfusun artması ile birlikte nörodejeneratif hastalıkların ve demansın görülme sıklığı artmıştır.Dünya’da olduğu gibi Türkiye’de de yaşlı nüfus hızlı bir şekilde artış göstermektedir. Yaşlılara, çoğunlukla aile üyeleri, yakın dost ve akrabaları tarafından bakılsa da, evde bakımın yanında kurum bakımı önemli bir hizmet olarak sunulmaktadır. Yaşlılara kurum bakım hizmetini sunanların yaşadıkları duygu, düşünce ve sorunlar hizmetin kalitesini, yapısını ve içeriğini etkileyebilmektedir. Araştırma, Ankara’da Huzurevi ve Yaşlı Bakım ve Rehabilitasyon Merkezlerinde çalışan yaşlı bakım elemanlarının bakım yüklerini etkileyen faktörleri ve yaşadıkları sorunları belirlemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırma Ekim-Kasım 2014 tarihleri arasında gerçekleştirilmiş ve Ankara’da Huzurevi ve Yaşlı Bakım ve Rehabilitasyon Merkezinde çalışan 202 bakım elemanı araştırmaya dahil edilmiştir. Araştırmada yaşlı bakım elemanlarının bakım yükünü belirlemek için Zarit Bakım Verme Yükü Ölçeği (ZBVYÖ) kullanılmıştır. Araştırma kapsamındaki bakım elemanlarının ZBVYÖ’nden aldıkları ortalama puan 43’tür. Bu ölçekten alınabilecek en düşük puan 22 ve en yüksek puan 87 olduğu için (Range: 0-88) bakım elemanlarının bakım yüklerinin orta düzeyde olduğu söylenebilir. Kurum bakımı hizmeti sunan bakım verenlerin bakım yükleri üzerinde, yaşın ve işinden doyum alma durumunun etkili olduğu (p<0.05) ancak cinsiyetin, medeni durumun, eğitim durumunun, kıdemin ve gelirin ise etkili olmadığı saptanmıştır. Bakım verenler arasında; uyku düzensizliği, fiziksel yorgunluk, bel ağrısı, baş ağrısı, ülser ve gastrit türü rahatsızlıkların yoğun bir şekilde yaşandığı belirlenmiştir. Yaşlı bakımı özü gereği zor bir iştir.Bakım verenler psikolojik, sosyal, ekonomik ve sağlık açısından çeşitli sorunlarla karşı karşıya kalmaktadır.Yaşlı bakım hizmetlerinin kalitesinin artırılması için bakım verenlerin yaşadığı sorunların giderilmesi, bakım sürecinde desteklenmesi ve güçlendirilmesi yaşlılara sunulacak bakımın kalitesi üzerinde etkin bir rol oynayabilir.
Abstract
Today, with the increase in the elderly population, the incidence of neurodegenerative diseases and dementia has increased. In Turkey, as in the world, aging population is increasing rapidly. While elderly people are mostly looked after by family members, close friends and relatives, institutional care is also offered as an important service besides home care. The feelings, thoughts and problems experienced by the care givers working at institutions can affect the quality, structure and content of the service. The research was carried out to determine the factors affecting the burden of care givers working in the Nursing Home and Elderly Care and Rehabilitation Centres in Ankara and the problems they experience. The study was carried out between October and November 2014 with 202caregivers working in the Nursing Home and Elderly Care and Rehabilitation Center in Ankara. The Zarit Care Burden Scale (ZCBS) was used to determine the care load of elderly care givers in the study. The average score of the care givers in the survey is 43 from ZCBS. Since the lowest point to be taken from this scale is 22 and the highest score is 87 (range: 0-88), it can be said that the work loads of the care givers are moderate. It was determined that the age and job satisfaction were effective (p <0,05) whereas gender, marital status, education status, seniority and income were not effective on their work load. It is observed that many care givers suffered from sleep disturbance, physical fatigue, back pain, headache, ulcer and gastritis. Elderly care is a difficult task due to the essence. Caregivers are faced with various problems in terms of psychological, social, economic and health. Solving the problems experienced by caregivers and supporting and strengthening the care process can play an active role to increase the quality of care presented to the elderly.