Tanımazlıktan Anlaşılmazlık Sorununa: Uluslararası İlişkilerde Karl Marks

Özet

Öz Diğer sosyal bilim disiplinleriyle kıyaslandığında Karl Marks’ın Uluslararası İlişkiler’in gündemine gelmesi daha geç bir döneme tekabül etmektedir. Böylesi bir gecikmenin sebeplerini ise hem Uluslararası İlişkiler disiplininin mahiyetinde hem de bizatihi Marks’ın araştırma yönteminde bulmak mümkündür. Yine de özellikle iktisadi meselelerin disiplinin gündemine gelmesiyle birlikte, Karl Marks da Uluslararası İlişkiler kapsamında tartışılmaya başlanmıştır. Ancak kısmen Marks’ın eserlerinden çıkarsanan örneğin bağımlılık teorisi, dünya-sistemi teorisi ve emperyalizm teorisi gibi yaklaşımlar, Marks’a yönelik holistik bir değerlendirmeden ziyade ekonomi gibi belirli alanlara öncelik tanıdıkları için Uluslararası İlişkiler’de Marks’ın kapsamlı bir şekilde ele alındığını salık vermek mümkün değildir. Dolayısıyla bidayette disiplin tarafından göz ardı edilen Marks, Uluslararası İlişkiler nezdinde ele alınmaya başlandıktan sonra da anlaşılmazlık sorunsalıyla gündemdedir. Tüm bu noktalardan hareketle çalışmada Marks’ın disiplin nezdinde göz ardı ediliş koşulları hem Uluslararası İlişkiler’in doğasında hem de Marks’ın yönteminde aranmış, akabinde ise Marks’ın disiplin çerçevesinde kapsamlı bir şekilde ele alınmasını mümkün kılacak kavramlarına ve yöntemine yer verilmiştir.