ÜNLÜ MÜZİSYEN ABDÜLKADİR MERAGİ HAKKINDA YENİ BULGULAR

Özet

Abdülkadir Meragi, Türk müziğinin önde gelen teorisyenlerinden biridir. Sistemci okulun en önemli temsilcisi ve yorumcusudur. Hayatı hakkında bilinmeyenlerin ortaya çıkarılması müzik tarihinin problemlerinden biridir. Kendi yazdıklarından hayatıyla ilgili bilgilerin ortaya çıkarılmasında bile zaman zaman ihmaller görülmüştür. Bu yazı Abdülkadir Meragi’nin hayatı ile ilgili araştırmalar yapanların gözden kaçırdığı ve eserlerinden ortaya çıkarılan yeni bulgular hakkındadır. Doğum tarihi için “belli değildir” ifadesi ansiklopedi maddelerinde yerini korurken, yazdığı bazı bilgilerin araştırmacılarca gözden kaçırıldığı gözler önüne serilmektedir. Meragi’nin hayatı hakkında yeni bulgular çeşitli araştırmacılarca ortaya konmuş, ortaya konan bu yeni bilgilere yeni bulguların ilavesiyle bu makale oluşmuştur. Meragi’nin hayatını kronolojik olarak incelemek suretiyle onun eserleri kronolojik sıraya konulmuştur. Kitab-ı Lahniyye adında başka bir eseri olduğu ve bu eserin Makasıdül-elhan ile karıştırıldığı da ilk defa bu yazıda ele alınmış ve tanıtılmıştır. Pek çok biyografistin Kenzül-elhan adıyla verdiği Tahran-Melik Kütüphanesindeki yazmanın Camiülelhan olduğu yeni bulgusu da yer almaktadır. Ayrıca Meragi’nin icat ettiği usuller, eserlerindeki farklı anlatımlarından dolayı araştırmacılarca “çelişkili” olarak değerlendirilmiştir. Meragi ise usullerine tansif (yarılama) ve takti’ (kesinti) adını verdiği yöntemlerle değişiklikler yapmış olduğu kitaplarından hareketle ortaya konulmuştur. Bu yazı ayrıca Meragi’nin eserlerinin çevirilerini yaparken sistematik müzikoloji yöntemiyle yeniden ele almanın önemini de ortaya koymaktadır.

Abstract

Abd al-Qadir Maraghi is one of the most prominent theorists of Turkish music. He isthe most important representative and performer of systemic school. In this sense, one of thebiggest problems of Turkish Music history is to find out more about his life most of which isfairly unknown. The main reason behind that is there have been cases of negligence whenrevealing information about his life even from his own writings. This paper focuses on thenew findings revealed from his work and the things overlooked by the researchers. The factthat the usage of the term “uncertain” still preserves its place in encyclopedias for his date ofbirth actually reveals that some information written by Maraghi himself has gone unnoticed.This paper is formed by new findings about Maraghi's life made by various researchers so farand some other new findings. Since Maraghi's life is discussed chronologically, his works are,too, placed in chronological order in this paper which includes new findings that are discussedand introduced for the first time such as that one of his earlier works named Kitab-ı Lahniyye was mistakenly thought to be another work of his named Makasıdül-elhan and the manuscript named Kenzül-elhan located at the Tahran-Melik Library which was confirmed by manybiographers was actually another work of his called Camiül-elhan. Also, Rhythmic Cycles(Usul) invented by Maraghi have been evaluated by researchers as "contradictory" because ofdifferent explanations in his various books. It has been revealed from his works that Maraghimade changes in Rhythmic Cycles (Usul) with methods named "splitting in half" (tansif) and"splitting into pieces" (takti’). This paper reveals the importance of reconsideration Maraghi'sworks via the method of systematic musicology while translating them

Anahtar kelimeler: Abdülkadir Meragi, Doğum tarihi, Kenzül-elhan, Kitab-ı Lahniyye, İcat ettiği usuller, Tansif ve Takti’ yöntemleri