Dergiler / Gülhane Tıp Dergisi / 2002 / Cilt: 44 - Sayı: 3

Serum ve idrar neopterin düzeylerinin yüksek basınçlı sıvı kromatografisi ile saptanması ve klinik uygulaması

Detection method of serum and urine neopterin levels by high performance liquid chromatography

Sayfa
273–277
DOI
—

Özet

Neopterin, insan monosit ve makrofajlarından interferon-$\gamma$ aracılığı ile salınan, biyolojik fonksiyonu tam olarak anlaşılamamasına rağmen, uyarılmış hücresel immün yanıtın özgül olmayan bir biyokimyasal belirteci olduğu bilinmektedir (1,2,3). Neopterin ölçümü için çeşitli yöntemler bulunmasına rağmen, pratik ve sensitif olması nedeniyle, günümüzde floresan dedektörlü yüksek basınçlı sıvı kromatografisi kullanılmaktadır (4). Bu çalışmada da C18, 4.6 $\mu$m reverse-phase kolon ve floresans detektör kullanılarak ölçüm yapılmış ve değişik denemelerden sonra en uygun mobil fazın 6.4 pH 0.015 mol/L fosfat tamponu olduğu saptanmıştır. Çalışma sonucunda tekrarlanabilirliliğin, gün içi %1.4-3.2, günler arası %0.9-3.5; verim sonuçlarının ise %92.6-96.9 arasında ve 0-500 nmol/L neopterin konsantrasyonlarında lineer olduğu bulunmuştur. Laboratuvar şartlarında yöntemin optimizasyonu sağlandıktan sonra sağlıklı olgularla çeşitli hastalık durumlarında yöntemin uygulanabilirliğini araştırmak maksadıyla serumdaki neopterin düzeylerini otoimmün hastalık olan Behçet hastalarında (n=74) 7. 73 ± 3.92 nmol/L, kontrol grubunda ise (n=17) 4.62 ±1.66 nmol/L olarak saptadık. İdrardaki neopterin düzeylerini ise, Hepatit markırları (Hbe Ag, HBV DNA ve HBsAg) pozitif kronik hepatitli 53 hasta (30 erkek, 23 bayan) ile benzer yaş grubundaki 19 (12 erkek, 7 bayan) kontrol grubunda çalıştık. İdrar neopterin düzeylerini hasta grupta 146.8 ± 71.65$\mu$mol/mol kreatinin kontrol grubunda ise 109.0±21.9 $\mu$mol/mol kreatinin olarak bulduk. Çalışma sonucunda idrar ve serum neopterin ölçümü için hassas ve güvenilir bir yöntem optimize edilmiş olup laboratuvarımızda rutin kullanılabilir hale getirilmiştir. Ayrıca Behçet hastalarının serum neopterin düzeyleri ile kronik aktif hepatit B'li hastaların idrar neopterin düzeyleri sağlıklı kontrol grubuna oranla istatistiksel olarak anlamlı yüksek bulunmuş ve bu yöntemin HIV başta olmak üzere çeşitli viral enfeksiyonlarda ve özellikle kan transfüzyon merkezlerinde virüs taramasında kullanılabileceği kanısına varılmıştır.

Abstract

Neopterin, derivates from monocyte and macrophages via interferon-$\gamma$, its known to be a nonintrinsic biochemical marker of stimulated cellular immune response although its biological function has still not been well understood (1-3). Besides various techniques tried for the detection of neopterin, HPLC is frequently employed today with fluorescence detector due to its practicability and sensitivity (4). In this study, measurements have been done using a C18, 4.6$\mu$m reverse-phase column and the most appropriate mobile phase has been determined to be 0.015 mol/L phosphate buffer with pH 6.4 as a consequence of various optimization studies. Reproducibility of the results varies around 1.4-3.2% within a day where as it fluctuates about 0.9 - 3.5% within different days. The efficiency is between the limits of 92.6 - 96.9% and is found to be linear at 0 -500 mmol/l neopterin concentrations. In our laboratuary conditions, after optimizing the determination of neopterine in serum and urine we studied on control group and on different patients group. Neopterin level in the serum of patients suffering from Behçet disease (n=74) which is an autoimmune discrepancy, has been determined as 7.73 ± 3.92 nmol/l whereas in control group this value has been determined as 4.62 ± 1.66 nmol/l. Studies on HBV DNA and Hbs Ag 53 positive chronic hepatitis suffering patients and 19 similar age control group have yielded, 146.8 ± 71.65 $\mu$mol/mol creatinine for urine neopterin values determined, compared with control group determined as 109.00 ±21.9 $\mu$mol/mol creatinine. Consequently, urine and serum neopterin determination has been optimized a sensitive and a practical and applicable laboratory test for routine analysis. Serum neopterin levels in Behçet's disease and urine neopterin levels in chronic hepatit B have been found statistically very important compared with healthy group and this method's applicable on virus screening in different viral infections and particularly in blood transfusion centers.

Anahtar kelimeler: Neopterin,İnterferonlar,Kromatografi, yüksek basınçlı sıvı,Duyarlılık ve özgüllük,Behçet sendromu