Vergi uygulamaları karşısında mükelleflerin tutum ve davranışlarının tespiti: Zonguldak ili örneği

Determination of taxpayers’ attitudes and behaviors against tax applications: an example of Zonguldak city

Özet

Mülkiyet haklarına anayasal bir müdahale olan ve karşılıksız olarak ödenen vergi, mükellef açısından maddi bir külfettir. Bu külfetin, onun tutum ve davranışlarına yansıması da kaçınılmaz bir olgudur. Kamu finansmanı açısından ise vergiler önemli bir kaynaktır. Dolayısıyla vergi, finansal anlamda devleti ilgilendirdiği ka- dar, ödenmesi bakımından da mükellefi ilgilendirmekte ve onun tutum ve davra- nışlarını etkilemektedir. Bu çalışmada, Zonguldak İli gelir vergisi mükellefleri ça- lışmanın evrenini oluşturmakta ve vergi uygulamaları karşısında nasıl bir tutum ve davranış sergiledikleri araştırılmaktadır. Mükellefler, vergiyi genel olarak devletin sunduğu mal ve hizmetlerin finansmanı için gerekli bir kaynak ve kendileri açısında da bir vatandaşlık görevi olarak değerlendirmektedir. Ancak aynı mükellefler, kendi yakınlarının ya da çevresindeki kişilerin vergi ödevini tam ve zamanında yerine getirmemesi halinde ilgili makamları durumdan haberdar edip etmeme konusunda pasif tavır ortaya koymaktadır.

Abstract

Tax, as an intervention on constitutional property rights and as payment without remuneration, can be expressed as a financial burden for taxpayers. It is an ine- vitable fact to expect this financial burden effects the attitudes and behaviors of taxpayers. From governmental point of view, taxes are, however, important pub- lic financial resources. As long as it concerns government in terms of being fi- nancial resources, it also concerns taxpayers in terms of being financial burden in their budget and, eventually, effects the attitudes and behaviors. In this study, income taxpayers in Zonguldak City make up the study population and it is ai- med to investigate their attitudes and behaviors against tax applications. Fin- dings derived from the answers indicate that the taxpayers, in general, assess taxes as necessary for government to finance its publicly provided goods and services and, in terms of their own side, express taxes as a duty of citizenship. Another finding, however, is that in the case of taxpayers’ relatives or colleagu- es commit tax crime, taxpayers exhibit passive attitude and do not want to comp- laint to tax office.