AN ASSESING RELATED ON ACQUIRING IMMOVABLE PROBLEM OF RELIGIOUS MINORITY (COMMUNITY) FOUNDATIONS WITHIN THE ECHR’S DECISION IN FENER RUM ERKEK LİSESİ VAKFI V TURKEY

AİHM’İN FENER RUM ERKEK LİSESİ V TÜRKİYE KARARI ÇERÇEVESİNDE DİNİ AZINLIK (CEMAAT) VAKIFLARININ TAŞINMAZ EDİNME PROBLEMİ HAKKINDA BİR DEĞERLENDİRME

Özet

Religious minority (community) foundations, which are charitable institutions created by non-Muslim Turkish citizens at the time of Ottoman Empire. They have existed at the Turkish Republic. By virtue of Law no.2762, religious minority foundations have acquired legal personality. Until 1974 there wasn’t any problem to purchasing or accepting a gift of immovable properties for the religious minority (community) foundations. In 1974 Court of Cassation judged a controversial decision. It held that if their “Declaration of 1936” did not contain a statement that they had a capacity to acquire immovable property, they would be precluded from purchasing or accepting a gift of such property. After this date, was applied to the courts for deleting name of foundation who did not provide “that can acquire immovable properties or can accept a donation” in their “Declaration of 1936”, from the land register. After these processes, some religious minority (community) foundations started to applied to European Court of Human Rights because of the violation of their rights. One of these was the Fener Rum Erkek Lisesi Vakfı. We tried to evaluate acquiring immovable problem of religious minority (community) foundations in the Turkish legislation, ECHR’s decision in Fener Rum Erkek Lisesi Vakfı vs Turkey and the changes in the legislation after this court decision.

Abstract

Cemaat Vakıfları, Osmanlı İmparatorluğu zamanında gayri müslüm vatandaşlar tarafından kurulmuş hayır kurumlarıdır. Türkiye Cumhuriyeti zamanında da varlıklarını devam ettirmişlerdir. 2762 sayılı Vakıflar Kanunu ile tüzel kişilik kazanmışlardır. 1974 yılına kadar Cemaat Vakıfları, sorunsuz şekilde taşınmaz edinmişlerdir. 1974 yılında Hukuk Genel Kurulu tartışmalı bir karar vermiştir. 1936 beyannamesinde taşınmaz edinebileceğine dair bir hüküm bulunmayan cemaat vakıflarının taşınmaz edinemeyeceği hükmedilmiştir. Bu karardan sonra, 1936 beyannamesinde taşınmaz edinebileceğine ya da bağış kabul edebileceğine dair hüküm bulunmayan, cemaat vakıfları adına kayıtlı taşınmazların tapu sicilinden silinmesi için mahkemeye başvurular yapılmıştır. Bunun üzerine cemaat vakıfları, mülkiyet haklarının ihlal edildiği gerekçesi ile Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine başvurmaya başlamıştır. Bunlardan biriside Fener Rum Erkek Lisesi Vakfı’dır. Biz bu çalışmamızda, Türk mevzuatında cemaat vakıflarının taşınmaz edinme problemini, Avrupa insan hakları mahkemesinin Fener Rum Erkek Lisesi Vakfı hakkında vermiş olduğu kararı ve bu karardan sonra mevzuatta meydana gelen değişiklikleri incelemeye çalışacağız.