TÜRK HUKUKUNDA ÇİFTE/ÇOK VATANDAŞLIKTAN KAYNAKLANAN SORUNLAR

Özet

Vatandaşlık hukukuna hakim olan ilkelerden kabul edilen “herkesin sadecetek bir vatandaşlığı olmalıdır” ilkesi, kişinin birden fazla devletin vatandaşlığınaaynı anda sahip olması demek olan “çifte vatandaşlık” veya “çok vatandaşlık”hallerinin gün geçtikçe birçok devlet tarafından tanınarak vatandaşlıkkanunlarına girmesi ile birlikte neredeyse geçerliliğini kaybetmiştir. Buna rağmen,bazı ülkeler, çifte/çok vatandaşlık konusunda muhafazakâr davranmaktadırlar.Almanya gibi bazı devletler, kişinin başka bir devletin vatandaşlığınıkazanabilmesi için yasal olarak (de jure) önceki vatandaşlığından çıkmasınıöngörürken bazıları, öngördükleri bu yasal gerekliliği hafifletecek bir fiili (defacto) uygulama geliştirmiştir. Diğer taraftan, Türk vatandaşlık hukuku, Türkvatandaşlarının Türk vatandaşlığı yanında yabancı bir devlet vatandaşlığınasahip olabilmesini anlayışla karşılamaktadır. “Avrupa Vatandaşlık Sözleşmesi”,çifte/çok vatandaşlığı reddetmeyen bir düzenlemeye sahiptir. Amerika BirleşikDevletleri’nde çifte/çok vatandaşlığı engelleyen kanuni bir düzenleme yoktur.Devletlerin vatandaşlık kazanma şartlarını birbirinden farklı veya birbirinebenzer şekilde düzenlemeleri ya da sonradan vatandaşlık kazanılmasına imkântanımaları, kişinin aynı anda birden fazla devletin vatandaşı olması sonucunudoğurabilmektedir. Çifte/çok vatandaşlık durumları, birden çok devletin vatandaşlıkilişkisinden doğan hak ve yetkilerini aynı kişi üzerinde kullanmalarınaimkân sağladığı için diplomatik himaye hakkının ileri sürülmesi, yetkili mahkemeve uygulanacak hukukun tayini, askerlik yükümlülüğü ve nüfus kayıtlarınıntutulması gibi konularda çıkabilecek olumlu vatandaşlık uyuşmazlıklarınahukuki zemin hazırlamaktadır.