Dergiler / Türkiye Adalet Akademisi Dergisi / 2021 / Sayı: 47
DAĞLIK KARABAĞ SORUNUNUN VE ‘ATEŞKES’ ANDLAŞMASI’NIN ULUSLARARASI HUKUK VE İNSANCIL HUKUK AÇILARINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ
- Sayı
- 2021 · Sayı: 47
- Sayfa
- 287–314
- DOI
- —
Özet
Azerbaycan ve Ermenistan arasında çeşitli çatışmaların yaşanmasına neden olan bölge, Güney Kafkasya’da bulunan ve uluslararası hukuka göre Azerbaycan’a ait olan Dağlık Karabağ bölgesidir. Ermenistan’ın bu bölgede egemenlik hakkı iddia etmesi sonucu gerçekleştirdiği işgal, birçok defa çatışmalara neden olmuş, ayrıca Birleşmiş Milletler tarafından da kınanmıştır. Bölge ile ilgili yaşanan uyuşmazlık çözümlenememiş ve tarafların silahlı çatışma boyutuna varan çeşitli şiddet olayları yaşamasına neden olmuştur. Çok sayıda sivil kaybın da yaşandığı bilinmektedir. En son 27 Eylül 2020 tarihinden itibaren yaşanan yoğun çatışmalar, Azerbaycan’ın üstünlüğü ile sonuçlanmıştır. Bu gelişmenin ardından, Azerbaycan, Ermenistan ve Rusya arasında bir andlaşma yapılmıştır. Bilindiği gibi silahlı çatışma taraflarının uluslararası insancıl hukuk kurallarını ihlal etmeleri, insanlık açısından büyük dramlara neden olmaktadır. Bu nedenle de, söz konusu uluslararası insancıl hukuk ihlallerinin incelenmesi önemlidir. Çalışmada da Dağlık Karabağ’da yaşanan silahlı çatışmalarda tarafların ihlal ettiği uluslararası insancıl hukuk kurallarına ilişkin iddialar üzerinde durularak, konunun önemi ortaya konulması amaçlanmıştır. Öte yandan, silahlı çatışmaları genellikle bir barış andlaşması takip etmektedir. Dağlık Karabağ kapsamında yaşanan çatışmaların ardından, 10 Kasım 2020 Tarihli Ateşkes Andlaşması yapılmıştır. Bu metnin uluslararası hukuk anlamında bir uluslararası andlaşma olup olmadığı, eğer uluslararası andlaşmaysa, barış andlaşması mı, yoksa ateşkes andlaşması mı olduğu, tartışılan bir husustur. Bu kapsamda çalışmanın iki temel problematiği, Azerbaycan ve Ermenistan arasında özellikle 27 Eylül 2020 tarihi itibariyle yaşanan çatışmalara ve bu çatışmalarda yaşanan uluslararası insancıl hukuk ihlallerinin ele alınmasıyla, Azerbaycan, Ermenistan ve Rusya arasında yapılan andlaşmanın niteliğinin ortaya konulmasıdır.
Abstract
Abstract: The region causing various acts of violence between Azerbaijan and Armenia is the Nagorno-Karabakh region which is located in the South Caucasus and belongs to Azerbaijan under the international law. The occupation of Armenia as a result of its sovereignty claims over this region caused armed conflicts for many times, although these claims of Armenia and its occupation of this region was condemned by the United Nations for several times. The dispute over this region could not be resolved and caused the parties to experience various acts of violence up to the extent of armed conflict. It is known that many civilian casualties were also experienced. The most recent and high intense conflicts which started on 27 September 2020 have resulted in favor of Azerbaijan. After this, an agreement was made and the parties to this agreement are Azerbaijan, Armenia and Russia. As it is known, the violation of international humanitarian law by the parties of an armed conflict causes tragedies for humanity. Therefore, it is very important for humanity to evaluate the violations of international humanitarian law when an armed conflict occurs. In this article, it is aimed to focus on the claims regarding the international humanitarian law violations by the parties of the armed conflicts that occured in Nagorno-Karabakh and identify such violations. On the other hand, armed conflicts are usually followed by peace treaties. Following the armed conflict on the Nagorno- Karabakh issue, the Ceasefire Agreement dated 10 November 2020 was made. Whether this text is an international agreement in the sense of international law or not is a debate. Additionally, if it is an international agreement, whether it is a peace treaty or a ceasefire treaty is also a topic of debate. In this context, the two main problematics of this article are the evaluation of international humanitarian law violations in the conflicts between Azerbaijan and Armenia, especially as of 27 September 2020, and the evaluation of the nature of the agreement between Azerbaijan, Armenia and Russia.