Yoğun bakım ünitesinde tedavi edilen hastalarda strese neden olan faktörlerin cinsiyetler açısından değerlendirilmesi

An elevation of stress-inducing factors based on the gender of patients during treatment in the intensive care unit

Özet

Amaç: Yoğun bakım ünitesinde tedavi edilmek, hastalarda çeşitli hoş olmayan fiziksel ve psikolojik streslere neden olmaktadır. Çalışmamızda yoğun bakım hastalarında strese neden olan faktörlerin algılanması ile hasta cinsiyeti arasındaki ilişkiyi değerlendirmeyi amaçladık. Yöntem: Cerrahi Yoğun Bakım Ünitesinde 24 saatin üzerinde kalan ve mekanik ventilasyon uygulanan veya uygulanmayan 220 erişkin hasta (105 kadın ve 115 erkek) üzerinde yapılan anket çalışmasında "Yoğun Bakım Ünitesi`nde Çevresel Strese Neden Olan Faktörler Skalası" ndan hazırlanmış sorular kullanıldı. Sonuçlar stres kaynağı olan nedenler ile cinsiyetlerle ilişkileri açısından istatistiksel olarak değerlendirildi. Bulgular: Çalışmamızda rahatsızlık veren stres kaynakları iki cinsiyet arasında önemli derecede fark göstermekte idi. En şiddetli stres nedeni kadın hastalarda çıplak olma (%98), erkek hastalarda ise susuzluk (%95) idi. Kadınlarda uyuyamama ile erkeklerde sosyal rolün kaybı ve hiç kimse üzerinde kontrolünün olmaması diğer önemli stres nedenleri olarak belirlendi. Her iki cinsiyet için ortak olan stres nedenleri aile ile sınırlı birliktelik, tüpler nedeniyle hareket edememe, ağız/boğazda tüp olması, vücuttaki kateterler, sürekli yakınında hemşirenin çalışıyor olması, işlerin ne zaman yapılacağını bilememe, ağrının olması olarak not edildi. Sonuç: Yoğun bakım hastalarında klinik seyri ve yatış sürelerini etkileyebilecek dış kaynaklı stres faktörlerinin hastalar üzerinde benzer olumsuzluklar yaratabileceği gibi cinsiyetlere göre farklı şiddette streslere de neden olabilecekleri, bu durumun önemle üzerinde durulması gerektiği kanısına vardık.

Abstract

Objective: Intensive care treatment is associated with various kinds of adverse physical and psychological stress in patients. In this study, we aimed to determine whether gender affects a patient's response to stressful factors experienced while recovering in the intensive care unit. Materials and Methods: We studied 220 adult patients (105 female and 115 male) who had been treated in the critical care unit more than 24 hours with or without mechanical ventilation. The questionnaire employed was an adaptation of the "Intensive Care Unit Environmental Stressor Scale". The correlation between severity of stress and gender was statistically analyzed. Results: The most important intensive care stressor factors were significantly different between the groups. The most stressful experiences for the female patients were being naked (98%) and being unable to sleep (67%). The most stressful experiences for the male patients were being thirsty (93%) and loss of social role (%89). The stress factors common to both genders were: being unable to move because of tubes (91%), seeing families only a few minutes a day (84%), being in pain (81%), having nurses constantly busy nearby (67%), having needles inserted (47%), not knowing when things would be done. Conclusion: In intensive care units, the severity of stressful factors can have different effects depending on gender and may have an impact on the clinical outcome.