Profesyonel Etik Standartları İle Örgütsel Vatandaşlık Davranışı Arasındaki İlişkide Örgütsel Özdeşleşmenin Rolü: Ortaokul Öğretmenleri Üzerine Bir Araştırma

(The Role of Organizational Identification in the Relationship Between Professional Ethical Standards and Organizational Citizenship Behavior: A Sample of the Secondary School Teachers)

Özet

Amaç – Bu çalışmanın amacı öğretmenlerin profesyonel etik standartları benimseme düzeyi, örgütsel vatandaşlık davranışı ve örgütsel özdeşleşme algıları arasındaki ilişkileri incelemektir. Yöntem – Araştırmada kullanılan veriler, Bayburt ilinde görev yapmakta olan 214 ortaokul öğretmeninden oluşmaktadır. Anket formu öğretmenlere elden dağıtılarak yüz yüze yapılmıştır Toplanan veriler üzerinden öncelikle SPSS programı kullanılarak frekans analizi, güvenirlik analizi, korelasyon analizi yapılmıştır. Daha sonra AMOS programı yardımıyla doğrulayıcı faktör analizi yapıldıktan sonra bootstrap yöntemi ile doğrudan ve dolaylı ilişkiler belirlenmiş ve yapısal eşitlik modellemesi ile temel model analiz edilmiştir. Bulgular – Çalışmanın sonucunda ulaşılan bulgulara göre profesyonel etik standartları benimseme düzeyinin örgütsel vatandaşlık davranışını artırdığını göstermiştir. Ayrıca örgütsel vatandaşlık davranışının öğretmenlerin örgütsel özdeşleşme algı düzeylerini de artırdığı görülmüştür. Bunun yanında öğretmenlerin profesyonel etik standartları benimseme düzeyinin örgütsel vatandaşlık davranışları üzerindeki etkisinde örgütsel özdeşleşmenin kısmi aracılık rolünün olduğu tespit edilmiştir. Tartışma – Yapılan çalışma da öğretmenlerin algıladıkları profesyonel etik standartlarının örgütsel vatandaşlık davranışını olumlu ve pozitif yönde etkilediğini aynı zamanda örgütsel özdeşleşme algılarının da bu ilişki çerçevesinde pozitif ve anlamlı yönde etkilendiğini göstermiştir. Elde edilen diğer sonuç da profesyonel etik standartlarının, örgütsel özdeşleşmenin bulunduğu bir modelde örgütsel vatandaşlık davranışı ile hem doğrudan etkisinin hem de dolaylı etkisinin bulunduğu yönündedir. Böylece bu çalışmanın çıktılarından hareketle öğretmenler ile ilgili ilerde yapılacak çalışmalara ışık tutabileceği düşünülmektedir.

Abstract

Purpose – The aim of this study was to investigate the relationship between teachers' level of adoption of professional ethical standards, organizational citizenship behavior and organizational identification. Design/methodology/approach – The data used in the study consist of 214 secondary school teachers working in Bayburt. The questionnaire form was distributed to the teachers by hand and made face to face. Frequency analysis, reliability analysis and correlation analysis were performed by using SPSS program. After the confirmatory factor analysis was performed with the help of AMOS program, direct and indirect relations were determined by bootstrap method and the fundamental model was analyzed by structural equation modeling. Findings – According to the findings of the study, it was shown that the level of adopting professional ethical standards increased organizational citizenship behavior. In addition, it was seen that organizational citizenship behavior increased teachers' perception of organizational identification. In addition, it has been found that organizational identification has a partial mediating role in the effect of teachers' professional ethical standards on organizational citizenship behaviors. Discussion – In this study, it was shown that teachers' perceived professional ethics standards positively and positively affected organizational citizenship behavior and also organizational identification perceptions were positively and significantly affected within this relationship. The other result is that professional ethical standards have both direct and indirect effects on organizational citizenship behavior and organizational citizenship in a model with organizational identification. Thus, it is thought that this study can shed light on future studies about teachers.