Çalgılarda Kültürel Temsil

Özet

Çalgılar, yapıldıkları ilk halleri itibariyle, doğada bulunan malzemelerden çeşitligereksinimlerle meydana getirilen birer araçtır. Bu özellikleri itibariyle, öncelikle beslenme,avlanma ve hayvanlardan korunma, sıvıları muhafaza etme gibi insanların temelgereksinimlerine işaret ederler. Zamanla insanların kendi seslerine eşlik etmek amacıylakullandıkları çeşitli aletleri müzik yapmak amacıyla üretmeye başlamaları, bu aletlerin kullanımamacının yanı sıra temsil ettiği kavramların da değişimine neden olmuştur. Tını, perde ve gürlükgibi müziğin maddi ontolojisini oluşturan fizikî özelliklerinin yanı sıra morfolojik yapılarıitibariyle çalgılar, yapıldıkları malzeme, bu malzemelerin yetiştiği coğrafya ve iklimiçağrıştırırlar. Bulundukları toplumun yaşayış ve inanışlarına göre yeni anlamlar kazanançalgılar, zamanla ait oldukları toplumun kültürel değerlerini temsil edebilecek nosyonlarkazanmışlardır. Nitekim çalgıları dinlediğimizde işittiğimiz ses rengi, çalgının yapıldığımalzemeden, o çalgıyı dinlediğimizde zihnimizde uyanan kavramlar ise çalgının zamaniçerisinde özdeşleştiği kültürel unsurlardan ileri gelmektedir. Dolayısıyla çalgılar sadece dışgörüntüleri ve tınıları itibariyle değil aynı zamanda bizde çağrıştırdıkları imgelerle dezihinlerimizde var olurlar. Böylelikle kültürün bir parçası olan, insanların zamanlaoluşturdukları yetenek ve âdetler çalgılara ayırt edici özellikler sağlarken, ahlak, bilgi, hukuk,inanç, örf ve sanat gibi kültürle ilişkili söylem, sembol ve motifler de bu aidiyetipekiştirebilmektedir. Bu nedenle bu makalede ait oldukları toplumların kültürünü temsil etmesibakımından çalgılarda sözlü ve görsel olmak üzere iki yolla gerçekleştirilen kültürel temsil konuedilecektir.