Türkiye’de Parasal Aktarım Mekanizması: Teorik Bir Değerlendirme

Özet

Öz Merkez bankalarının uygulamış oldukları para politikalarında meydana gelen değişiklikler parasal aktarım mekanizması üzerinden reel ekonomiyi etkilemektedir. Parasal aktarım mekanizması genel olarak faiz oranı kanalı, varlık fiyatları kanalı, döviz kuru kanalı, kredi kanalı ve beklentiler kanalı olarak gruplandırılmaktadır. Bu aktarım kanallarının etkin bir şekilde işleyişini etkileyen bazı faktörler vardır. Bu faktörler genel olarak; resmi müdahaleler, ekonomideki fiyatlama mekanizması, finansal sistemin yapısı, finansal sözleşmelerin vade yapısı, bankacılık sisteminin finansal durumu, sermaye hareketleri, finansman kaynakları ile hanehalkı ve firmaların finansal yapısı şeklinde sıralanmaktadır. Bu çalışmada parasal aktarım mekanizması ve aktarım mekanizmasını etkileyen faktörler teorik olarak değerlendirilmiştir. Ayrıca, 2001 Krizi sonrası Türkiye ekonomisinde uygulanan para politikalarının parasal aktarım mekanizmasının işleyişi üzerindeki etkileri incelenmiştir. Bu doğrultuda incelenen literatür çalışmalarında Türkiye’de genel olarak faiz oranı kanalının, kredi kanalının ve beklentiler kanalının işlediğine fakat varlık fiyatları kanalı ile döviz kuru kanalının etkin işlemediğine yönelik bulgulara ulaşıldığı görülmektedir. Çalışmada Türkiye’de parasal aktarım kanalının işleyişiyle ilgili mevcut durumuna yönelik bilgiler verilmesi ve parasal aktarım mekanizmasının etkin bir şekilde işlemesi için politika önerilerinde bulunulması nedeniyle çalışmanın literatüre katkı sağlayacağı öngörülmektedir.