I. BALKAN SAVAŞI’NIN DOĞU HAREKÂT ALANINDA OSMANLI ŞARK ORDUSU’NUN HARP TARİHİ BAĞLAMINDA ANALİZİ

ANALYSIS OF THE OTTOMAN EASTERN ARMY IN THE EAST OPERATION AREA OF THE FIRST BALKAN WAR, IN THE CONTEXT OF WAR HISTORY

Özet

Balkan Savaşı’nın meydana gelmeyeceğine dair gerek ulusal, gerekse uluslararası basının Osmanlı kamuoyunu yanlış yönlendirme faaliyetleri Osmanlı Devleti bürokrasisinde netice vermiş, bu yanlış algı ortamında Osmanlı Ordusu çok kısa zaman sonra vuku bulacak bir savaşa oldukça hazırlıksız yakalanmıştır. Söz konusu savaşta Osmanlı Devleti, ilk olarak 14.yüzyılda ayak bastığı ve belki de imparatorluk olmasında temel güç kaynağını teşkil eden bir coğrafyayı kaybettiği gibi, aynı zamanda bu bölgede kendisiyle manen güçlü bir bağı olan nüfus kitlesini de kaderi ile baş başa bırakmıştır. Osmanlı açısından Balkan coğrafyasında kaybedilen bu harplerin nedenleri arasında dini, siyasi, ekonomik faktörlerin önemi muhakkaktır. Fakat askerî alanda yapılan hatalar, bu hazin neticenin bir diğer önemli nedenidir. Balkan Savaşı’nın arifesinde başta yığınaklanma konusunda yanlış yapılması, askerî eğitimin göz ardı edilmesi, teçhizat, donanımsal noksanlar, ordu içi politizasyonun yansımalarının devam etmesi ve harp prensiplerine yeterince riayet edilmemesi sonucunda yüzyıllardır hüküm sürülen çok önemli bir coğrafya kaybedilmiştir. Üstelik nüfus hareketleri ile bölgenin demografik yapısı da değişmiştir. Osmanlı için “Balkan Faciası” olarak hatırlanacak olan ve Balkanların siyasî haritasını önemli ölçüde değiştiren Balkan Savaşları, yaptığı etkiler ile bir açıdan I. Dünya Savaşı’nın hazırlayıcısı olmuştur. Bu makalede I. Balkan Savaşı’nın Doğu harekât alanı “teşkilat-teçhizat-silah-tefekkürat-talim-harp prensipleri” ana ekseninde ele alınarak askerî tarih açısından bulgular ortaya konacaktır.

Abstract

The misdirection acts of both national and international press for the Ottoman public opinion about that the Balkan War would not occur had succeeded in the bureaucracy area of the Ottoman State and in this misperception atmosphere, the Ottoman Army was caught very unprepared for a war that would take place very soon. In this unprepared war, the Ottoman State left its geographical position that firstly arrived in the 14th century, and perhaps that was the main source of its power, and also in this region, Ottoman State left a mass of population which owning a very strong moral connection with themselves. In terms of Ottoman, amidst the causes of these wars that had been lost in Balkan geography; the importance of religious, political and economic factors is doubtless. But the wrongs those made in the military area have another important cause of this distressing result. On the eve of the Balkan War, crucial geography which has been ruling for centuries was lost mainly due to wrong military force concentration, also the ignorance of military education, equipment, hardware deficiencies, reflections of intra-military politics and insufficient compliance with war principles. Moreover, by population movements, demographic structure of the region had also changed. The Balkan Wars, which would be remembered as the “the Balkan Tragedy” by the Ottomans, and which had significantly changed the political map of the Balkans, had been a preparation for a kind of World War I with its effects. In this article, the east operation area of the First Balkan War will be examined on the main axis of “organization equipment-guns-reflections-training-war principles” and findings that will be put forth in terms of military history.