ABD, Rusya ve Çin’in Nüfuz mücadelesinde Orta Asya: Araçlar ve süreçler

Özet

Bu çalışmada, Soğuk Savaşta büyük güçlerin mücadele sahası hâline gelen Orta Asya’da ABD, Rusya ve Çin’in kullandıkları araçlar ve süreçler ele alınmaktadır. Bu bağlamda bölge; nüfus, dil gibi araçların yanı sıra büyük güçlerin ulusal çıkar çerçevesinde devlet kurumları ile STK’ların, gönüllülerin de yoğun faaliyet gösterdiği alan olmuştur. Çalışmada, bölgede Rusya’nın bir düşman olarak algılanmadığı, emperyalist politikalar ile tarihi geçmişinin bilinmesine rağmen, başta dil ve nüfus olmak üzere kültür, eğitim gibi unsurların hâlâ Rusya’nın lehine işlemekte olduğu belirtilmektedir. Çin’in geleneksel düşman algılanmasından kurtulamadığı, bunun için çeşitli mekanizma ve araçlar kullandığına işaret edilen incelemede, ABD’nin ise ilk iki güce nazaran bölgenin “yabancısı” olduğundan, genel kabul görmüş araçlarla “dost, yardımsever” imajını yerleştirme peşinde olduğu savunulmaktadır.