Osmanlı’nın son döneminde ahıska Türklerinin anadolu’ya göç ve iskânı

Özet

Kurulduğundan beri Kafkasya’da hâkimiyet kurmak isteyen Rusya, XIX. yüzyılda, Osmanlı Devleti’nin zayıflamış olmasından faydalanarak bu politikasına hız verdi. Osmanlı Devleti, Rusya’nın saldırılarıyla daha da güçsüzleşti ve topraklarının önemli bir kısmı Rusya’nın eline geçti. Rusya, Kafkasya’da siyasî hâkimiyet tesis ettikten sonra kültürel ve ekonomik olarak da etkin olmak istedi. Bu amaçla Kafkasya’da yaşayan yerli halkın ya Hristiyan olmasını ya da bölgeyi terk etmesini temin etmek amacıyla baskıcı politikalar izledi. Bunun üzerine Kafkasya’da yaşayan binlerce insan 1860’lardan itibaren Anadolu’ya göç etti. Bu sırada göç eden halklardan biri de Ahıska Türkleridir. Bu çalışmada Ahıska Türklerinin kendi öz yurtlarını bırakıp Anadolu’ya göç etme nedenleri, göç ve iskân süreçleri, Anadolu’daki yeni hayatlarına uyum sağlamada ne gibi güçlüklerle karşılaştıkları ve yerli halk ve devletle ilişkilerinin ortaya çıkarılması amaçlanmaktadır. Çalışmada; Başbakanlık Osmanlı Arşivi’nde bulunan konuyla ilgili belgelerden yararlanılmıştır. Ayrıca göçmenlerin Anadolu’daki hayatlarına uyumlarını tespit etmek amacıyla Anadolu’da iskân edilen Ahıska Türklerinin çocukları ya da torunlarıyla mülakat yapılarak elde edilen sözlü tarih verilerine de yer verilmiştir.