5411 Sayılı Bankacılık Kanunu Çerçevesinde Para Piyasalarında Manipülasyon: Hukuki Değerlendirmeler

Manipulation In Money Markets Within The Scope of Banking Law: Legal Considerations

Özet

Manipülasyon, bazı piyasa katılımcılarının yapay fiyat hareketleri yaratarak piyasalardaki arz ve talebi etkilemeleri, tasarruf sahiplerini gerçeğe aykırı ve yanıltıcı şekilde yönlendirmeleri ve sonuçta piyasalarda adil fiyatlamanın gerçekleşmesini engelleyen işlem ve davranışlar olarak tanımlanmaktadır. Bu tür uygulamalar yatırımcıların piyasaya olan güvenlerini zedelediği gibi kontrol altına alınamazsa özellikle gelişmekte olan ülke ekonomilerinde ciddi zararlara yol açabilmektedir. Bu nedenle ülkelerin piyasa düzenleyici kurumları piyasaların güvenliği ve ekonomik düzenin sağlanması açısından piyasaya zarar veren bu tip davranışları yasaklamakta ve bu davranışları gerçekleştirenlere karşı ciddi yaptırımlar uygulamaktadır. Türk hukukunda, sermaye piyasalarında manipülasyon (piyasa dolandırıcılığı) 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu (SerPK) ile yasaklanmış iken, para piyasalarında benzeri uygulamalara ilişkin yasal düzenleme 25 Şubat 2020 tarihli Resmî Gazetede yayımlanan 7222 sayılı Bankacılık Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun ile 5411 sayılı Bankacılık Kanunu’na eklenen 76/A maddesi ile hukukumuzda ilk defa düzenlenmiştir. Bu çalışmada, Kanuna yeni eklenen manipülasyon ve yanıltıcı işlemlere ilişkin 76/A ve 146/1-s maddelerinin uygulanmasında karşılaşılabilecek sorunlar irdelenerek;Avrupa Birliğidüzenlemeleri veAmerikan hukukunda yer alan manipülasyona ilişkin uluslararası düzenlemelerilebaştaSerPK olmak üzere ilgili diğer ulusal mevzuat hükümleri ışığında bahse konu sorunlara çözüm önerileri sunulmaktadır.

Abstract

Market manipulation is one such class of illegitimate conduct of market participants which perverts the fair market price formation by providing artificial price fluctuations that affect supply and demand or directing depositors by giving false or misleading signals. Such illegalities undermine public confidence in financial market integrity and causes severe damages in emerging and developing economies. An effective prohibition on manipulation and sound sanctions are thus imposed by the market regulatory agencies of the countries in order to maintain economic order and to promote market integrity.As manipulation in capital markets has been prohibited under the Capital Markets Act No. 6362; following its publication in the Official Gazette No. 28513 dated 15.02.2020 No. 7222 repealing the Banking Act No. 5411, article 76/A and 146/1-s also introduce new regulations to combat manipulation in money markets. This study examines possible issues arising from the implementation of the new articles on manipulation in money markets and provides some substantive solutions for the regulative deficiencies in the light of the EU and the US perspective and the provisions of the related national legislations including the Capital Markets Act No. 6362.