Dergiler / Türkiye Araştırmaları Literatür Dergisi / 2021 / Cilt: 19 - Sayı: 37
Türkiye’de Coğrafya Biliminin Gelişimi: 1940-2000 Dönemi
- Sayfa
- 467–512
- DOI
- —
Özet
Bilim tarihi çalışmaları, genel anlamda iki kapsamda yürütülmektedir. Bunlardan ilki, bir bilimin genel tarihine yönelik çalışmalardır. İkincisinde ise o bilimin herhangi bir ülkede geçirdiği aşamalar analiz edilir. “Türkiye’de Coğrafya Biliminin Gelişim Serüveni” adlı bu çalışmanın özünü de ikinci kapsamda sunulan formata uygun bir çalışma oluşturmaktadır. Burada coğrafya biliminin yüzyılları bulan ve dönemlere ayrılarak incelenen uzun tarihi içinde 1940-2000 dönemi ele alınmıştır. Bu dönemde coğrafya bilimi hem kurumsallaşmasını tamamlamış hem de 1960’lı yılların sonuna kadar bir yükseliş dönemi yaşamıştır. Yükseliş dönemiyle birlikte Batı’nın bilimsel düzeyi yakalanmış, örnek ve özgün çalışmalar gerçekleştirilmiştir. Ancak 1960’tan itibaren ülke sosyo-ekonomik sorunların içine sürüklenmiş ve bu arada belirli aralıklarla askerî darbeler gerçekleştirilmiştir. Sosyo-ekonomik sorunlar ve askerî darbeler, yüksek öğretim üzerinde de etkili olmuştur. Bu etkilerle birlikte 1960’ların sonlarına doğru yükseliş dönemi sona ermiş, Türk coğrafyası kendi içine kapanmış, dünyadan kopuş yaşamış ve bazı gelişmeleri kaçırmıştır. Olumsuzluklar orta öğretim coğrafya müfredat programlarına da yansımış ve çok sık program değişiklikleri yaşanmıştır. Dönem geçmişten etkilenen ve geleceği etkileyecek yapısıyla 2000 yılında sona ermiştir. Çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden doküman analizi kullanılmış, bu konuda daha önce kaleme alınmış eserler incelenmiş ve literatür taraması yapılmıştır.
Abstract
The history of science is written in two ways in general. The first of these is on the general history of a science. In the second, the stages of that science in any country are analyzed. This study is in accordance with the format presented in the second way. Here, the period between 1940 and 2000 is discussed within the long history of geography, which has been divided into sub-periods. Geography both completed its institutionalization and experienced a rising period until the end of the 1960s. With the ascension period, the scientific level of the West has been reached and exemplary and original studies have been carried out. However, since 1960, the country has been dragged into socio-economic problems and in the meantime, military coups have been carried out at regular intervals. The Socioeconomic problems and military coups have also affected higher education academic reseaches. With these effects, towards the end of the 1960s, the period of rise came to an end, the Turkish geography closed with itself, broke with the world and missed many developments. The negativities were also reflected in the secondary education geography curriculum and frequent program changes were experienced. The period ended in 2000. Text analysis, one of the qualitative research methods, was used in the study, the works written before on this subject were examined and the literature was reviewed.