1980 Sonrası Değişen Medya Ortamında Gazeteci: Zanaatkar Mı, Profesyonel Mi?

Özet

ÖzetKapitalizmin kendini yeniden yapılandırdığı 1980’li yıllarla birlikte Türkiye medyaendüstrisinde yaşanan yapısal değişimin ardından gazeteciliğin zanaat olmaktan uzaklaşarakprofesyonelleşmesi, haber üretim sürecinde yaşanan değişimler ve dolayısıyla gazeteciliğinnasıl tanımlandığı bu çalışmanın konusunu oluşturmaktadır. Gazetecilerin değişen bu sürecive yaptıkları işi nasıl tanımladıklarının ve mesleklerini icra etme sürecinde kendilerininerede konumlandırdıklarının tartışıldığı bu çalışmada, 150 sendikalı, 135 sendikasız olmaküzere ulusal medyada çalışan 285 gazeteciye uygulanan anket çalışması ile farklı statü vekurumlardaki 35 gazeteci ile yapılan derinlemesine mülakatları kapsayan alan araştırmasınınsonuçlarını sunulmaktadır. Mülkiyet yapısının değişmesi ile birlikte kontrol ve denetimmekanizmalarının artması sonucu gazeteciliğin eleştirel ve yaratıcılık boyutunun iyicezayıfladığı; profesyonelleşen gazetecilik mesleğinin grup çıkarları ve iktidar/güç odakları ilebağlantılı, toplumsal sorumluluktan yoksun, yabancılaşmış ve uzmanlaşmış bir gazetecilikanlayışına dönüştüğü ve bu süreçte gazetecilerin sosyal ve ekonomik statülerinin değiştiği buçalışmanın temel sonuçları arasında yer almaktadır.Anahtar Sözcükler: Değişen medya ortamı, gazeteci, gazetecilik mesleği, profesyonellik,gazetecilerin sosyo-ekonomik statüleri. AbstractThe subject matter of this study is the conception of journalism which has become professioninstead of craft among the journalists in the post-1980s mediascape in Turkey. This studyreveals the changes in journalism practice after the neo-liberal policy implications duringthe 1980s and ask the question that who journalist is. In order to acquire in-depth data, thestudy analyzes 35 interviews with journalists who occupy posts such as editors, chief editorsor managers. The major result of a field study consisting of a survey of 285 journalists isthat with the changing of ownership system and increasing managerial control, opportunitiesfor independent judgment and creativity have reduced, alienation has increased. In additionjournalism suffered from a lack of social responsibility and the economic and social status ofjournalists changed significantly.Keywords: New mediascape, journalist, journalism, professionalism, the social andeconomic status of journalists.