2014 Yılının En Büyük Salgını: Ebola Virüs Hastalığı

Özet

Ebola Virüs Hastalığı (EVH), Ebola virüsünün neden olduğu, yüksek fatalite ile seyreden bir hastalıktır. İlk olarak 1976'da Sudan ve Kongo'daki salgınlarda izole edilen Ebola virüsü etkeni Filoviridae ailesinden bir RNA virüsüdür. Bugüne kadar birçok salgını görülen hastalığın, Mart 2014'te ilk vakaları saptanan ve Batı Afrika'da yoğun olarak izlenen salgını halen kontrol altına alınabilmiş değildir. Salgının en korkutucu yanlarından biri yüksek fatalitesidir. Mart-Eylül 2014 döneminde Batı Afrika'dan bildirilen 5864 Ebola Virüs Hastalığı şüpheli vakada fatalite hızı %47,9 gerçekleşmiştir. Hastalık etkeni enfekte hayvanların kan ve vücut sıvıları ile temas yanı sıra, hasta kişilerin kan, vücut sıvıları ve kontamine ettikleri materyaller aracılığı ile olabilir. Bu özelliği nedeniyle sağlık personeline bulaşma veya hastane aracılığı ile yayılma çok sıktır. Tarihteki birçok salgında da hastane kaynaklı yayılım görülmüştür. Hastalığa yönelik spesifik tedaviler henüz deneme aşamasındadır ve aşı geliştirme çalışmaları sürmektedir. Mortaliteyi azaltmak amacıyla destek tedavileri uygulanmaktadır. Ülkemizde tanısı konulan EVH hastası bulunmamakla birlikte Türkiye Cumhuriyeti (TC) Sağlık Bakanlığı tarafından gerekli planlamalar yapılmıştır. Yayınlanan bir rehber ile tanı standartları bildirilmiş, Türkiye için referans laboratuvar ve iller için şüpheli vakaların sevk edilecekleri hastaneler belirlenmiştir. Türk Silahlı Kuvvetleri sağlık personelinin hastalık hakkında bilgilenmeleri ve karşılaşma olasılıkları olan şüpheli vakaları doğru değerlendirmeleri ve yönlendirmeleri önemlidir. Bu derlemede hastalığın temel özellikleri, 2014 salgınındaki güncel durum, hastalıkla karşılaşılması durumunda yapılması gerekenler ve sağlık personeli, sağlık kurumlarının alması gereken önlemler incelenmiştir.

Abstract

Ebola virus diseaseEbola Virus Disease (EVD), is a highly fatal disease caused by Ebola virus strains. Ebola first discovered in Sudan and Congo, and it is caused by infection with an RNA virus of the family Filoviridae. Ebola virus outbreaks detected many times up to now and, the recent West Africa outbreak that started in March 2014 has not controlled yet. The fairest specification of outbreak is its high fatality rate. During March-September 2014 period 5864 EVD suspected cases reported and fatality rate calculated as 47.9%. Infection may spread out by contact infected animals blood and body fluids or contact with patients blood, body fluids and contaminated materials. From this aspect infection among health care personnel and epidemics lead by hospitals was not rare. Hospital source contaminations were detected in many previous outbreaks. There is no specific treatment existing against to virus and vaccination researches are continuing. The supportive treatments are performing in order to decrease mortality. However, no EVD patients had reported yet in our country Turkish Ministry of Health have made necessary preparedness. Ministry of Health defined case definitions and diagnostic standards by publishing a guide, and the reference laboratory for Turkey and responsible hospitals to transfer of patient are determined. Health care personnel of Turkish Armed Forces should be informed about disease and its important adequate evaluation and guiding by them in case of suspected case detection. In this manuscript we set the framework of main aspects of disease, up to date situation of 2014 epidemics, guidance in case of suspected patient detection, and actions to be taken by health care personnel and health institutions.